Tag Archives: Anthropology

List of Myanmar Ethnic Groups

ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး ေစာေမာင္ ညႊန္ၾကား၍ ေရးခ်လိုက္ေသာ မူျဖစ္သည့္ တိုင္းရင္းသား စာရင္း။

CYMERA_20130422_164517 CYMERA_20130422_164537 CYMERA_20130422_164546 CYMERA_20130422_164613

Continue reading

Advertisements

Leave a comment

Filed under Anthropology, Research

Burma Centre for Ethnic Studies

BCES

ခ်င္းမိုင္တကၠသိုလ္မွာ အေျခစိုက္ထားတဲ့ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု ေလ့လာေရး ျမန္မာ ဌာန Burma Centre for Ethnic Studies က ျပဳလုပ္တဲ့ သုေတသန စစ္တမ္း၊ စာတမ္း၊ အက်ဥ္းခ်ဳပ္နဲ႔ စာအုပ္ေတြကို ဒီေနရာမွာ ေဒါင္းလုဒ္ လုပ္ယူႏိုင္ပါတယ္။

တိုင္းရင္းသားေရးရာ၊ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံ စတာေတြ ေလ့လာေနတဲ့ ေသာတုဇနတို႔အတြက္ သိမ္းယူ ဖတ္႐ႈသင့္တဲ့ စာတမ္းေတြပါ။

လက္တို႔လိုက္တာ …။

Leave a comment

Filed under Anthropology, Burma, Politics, Research

Kayah Sub-Groups

ကယားတိုင်းရင်းသား

Photo from Internet

ကယားတိုင်းရင်းသား လူမျိုးများနှင့် ဆက်စပ်ပါဝင်သည့် လူမျိုးစုများမှာ –

(၁) ကယားလူမျိုးစုများ

(က) ကယား

(ခ) ကယားမိုနု

(ဂ) ကယားယင်းတလဲ

(၂) ကယန်းလူမျိုးစုများ

(က) ကယန်းကဲခေါင် (ပဒေါင်)

(ခ) ကယန်းကငန် (ယင်းဘော်)

(ဂ) ကယန်း (ဂေခို)

(ဃ) ကယန်းလထ/တိယံ (ခေါင်းတို)

(၃) ကယောလူမျိုးစုများ

(က) ကယော (ဟာဆူ)

(ခ) ကယော (ထီဘူးခီ)

(ဂ) ကယော (ဗရဲ့ကယော)

(ဃ) ကယော (ဆိုခူ)

(င) ကယော (ဂါလို)

(စ) ကယော (ပကူး)

(ဆ) ကယော (ဂဒို)

ရင်းမြစ် – ကယောလူမျိုးစု၏ နောက်ခံရိုးရာသမိုင်း – ကယောစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ကော်မတီ၊ စာမျက်နှာ ၃၉၃

Related Links – Anthropology, Kayan, Karenni

1 Comment

Filed under Anthropology, Research

The Legend of the Kayan People

Photo: mm thinker

A long time ago a wise female dragon lived in the sea. She had many friends in the sea, but longed to see what humans looked like, so one day she decided to leave the sea in search of humans.

When she left the sea she saw a frog in a stream and she asked the frog whether he knew where to find a human. The frog said he was not sure, but that everyday he saw a creature flying through the sky. The creature would fly to the forest in the morning and fly back to the mountain every night. The dragon asked the frog if he could show her where the creature went at night. The frog said he could and he led the dragon upstream towards the top of the mountain where they came upon a cave. The frog said: “I think this is where the creature lives”.

The dragon asked the frog to wait outside and she entered the cave. When she entered the cave the dragon turned into a human form. She looked around the cave and could see that someone had been living there as it was dirty and there was an unmade bad and cooking pot in it.

Continue reading

2 Comments

Filed under Anthropology, Research

Karenni and Its Sub-Tribes

Someone asked me the represented name of Karenni and its sub-group,s their future constructed title of all ethnic groups and possible their common ethnic language. Following diagram is drawn according to the list from “Kayah” (ကယား), published by Burmese Socialist Program Party in 1967.

Those links at the end will provide you to understand about Karenni (Red Karen) and its various groups.

Ref: Commoditization of Culture and Tourism Development in an Ethnic Community: The Case Study of Long-Necked Kayan (Padaung) in Mae Hong Son Province, Thailand by mm thinker

See these Posts also:

List of Myanmar Ethnic Groups

Kayah or Karenni

Literature on Kayan

Ma Khin Minn Zaw’s Kayan Article

Kayan (Padaung)

2 Comments

Filed under Anthropology, Research

ကယားႏွင့္ ကရင္နီ အေခၚအေဝၚ

ကယန္းလူမ်ိဳးဆိုင္ရာ စာအုပ္စာတမ္းမ်ား ပို႔စ္မွာ ကိုမ်ိဳးေဇာ္ဝင္းက ဒီလိုေမးထားပါတယ္။

သိခ်င္တာေမးပါရေစ ဘာလို႕ ကယားလို႕ေခၚသလဲဗ် ကြ်န္ေတာ္ဒီလူမ်ိဳးေတြနဲ႕ေတြ႕ရင္ သူတို႕ကိုသူတို႕ ကရင္နီ ဒါမွမဟုတ္ ကယန္းလို႕ ေျပာတာမ်ားတယ္

သင္ကာ၏ ရွင္းျပခ်က္

ဒီလိုဗ် ကိုမ်ိဳးေဇာ္ဝင္းေရ

အဂၤလိပ္လက္ထက္ကစျပီး ကရင္နီ ေတြလို႔ ေခၚခဲ့တယ္။ ျဗိတိသွ်ေတြက ဝတ္တဲ့ အက်ႌကိုၾကည့္ျပီး ကရင္ျဖဴ၊ ကရင္နီ၊ ကရင္နက္၊ ကရင္ၾကားဆိုျပီး သတ္မွတ္ေခၚတာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။

ကရင္နီျပည္နယ္ဟာ အဂၤလိပ္ကိုလိုနီေခတ္မွာ လြတ္လပ္တဲ့ ၾကားနယ္ေျမျဖစ္ခဲ့တယ္။ ေတာင္တန္း ျပည္မေပါင္းစည္းေရးကိစၥမွာ ပထဝီႏိုင္ငံေရးအရ ေပါင္းစည္းေရးကို ကရင္နီျပည္နယ္ေခါင္းေဆာင္ေတြက လက္ခံခဲ့တယ္။ ေနာက္ေတာ့ ကရင္နီျပည္နယ္ကို သတ္သတ္အျဖစ္ ကယားျပည္နယ္ဆိုျပီး မဲခြဲ သတ္မွတ္ခဲ့တယ္။ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံ ဖြဲ႔သည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၈၀ () (က) ပါ ကရင္နီျပည္နယ္ကို ပယ္ဖ်က္ျပီး ကယားျပည္နယ္လို႔ ျပင္ဆင္ ျပ႒ာန္းေပးဖို႔ ၁၉၅၀ ေဖေဖာ္ဝါရီမွာ က်င္းပတဲ့ လႊတ္ေတာ္မွာ ကရင္ျပည္နယ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးစိန္က အဆိုျပဳခ်က္တင္သြင္းပါတယ္။ အထူးစံုးစမ္းေရးေကာ္မတီက စံုစမ္းျပီး ၁၉၅၁ ေအာက္တိုဘာမွာ ကရင္နီကေန ကယားဆိုျပီး ေျပာင္းခဲ့ပါတယ္။

ကရင္နီေတြက ဒါဟာ ျမန္မာအစိုးရက တစ္ခ်ိန္က ကရင္နီျပည္နယ္ရဲ့ လြတ္လပ္မႈကို ျပည္ဖံုးကားခ်ခ်င္လို႔ ကယားဆိုျပီး အမည္ေျပာင္းျဖစ္တယ္လို႔ သူတို႔ရဲ့ သမိုင္းမွာ ေရးသားထားတာ ဖတ္ရပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ သူတို႔ဟာ ကယားဆိုတာကို မၾကိဳက္ဘူး။ ကရင္နီဆိုတာကိုပဲ ၾကိဳက္ပါတယ္။

ကရင္နီလူမ်ိဳးစုထဲမွာ ပါဝင္တဲ့ မ်ိဳးကြဲေတြကေတာ့ () ကရင္နီ၊ () ေဂခို၊ () ေဂဘား၊ () ကယန္း၊ () ပရဲ့၊ () မႏုမေနာ၊ () ယင္းေဘာ္၊ နဲ႔ () ယင္းတလဲ တို႔ျဖစ္ၾကပါတယ္။

ဒါဆိုရင္ ဘာေၾကာင့္ ကရင္နီ၊ ကယား၊ ကယန္းလို႔ ေထြျပားစြာ ေခၚရေၾကာင္း သိေလာက္ပါျပီ။


က်ေနာ္တို႔ ပေဒါင္လို႔ သိထားတဲ့လူမ်ိဳးေတြဟာ ကယန္းထဲမွာ ပါပါတယ္။ ဒီမွာ ထပ္ျဖည့္ေျပာခ်င္တာက သူတို႔ဟာ “ပေဒါင္”လို႔ ေခၚတာကို မၾကိဳက္ပါဘူး။ “ပေဒါင္”ဆိုတာ ရွမ္းေတြက ေပးတဲ့ အမည္ပါ။ သူတို႔ဘာသာ မွည့္ေခၚတဲ့ အမည္ မဟုတ္ပါဘူး။ သူတို႔က ကယန္းလို႔ ေခၚတာကိုႏွစ္သက္ပါတယ္။ တစ္ခါတေလ အျခားကယန္းမ်ိဳးကြဲေတြနဲ႔ ကြဲျပားေအာင္ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ “လည္ပင္းရွည္”၊ “ေၾကးကြင္းပတ္”လို႔လည္း ညႊန္းျပီး ေျပာတတ္ပါေသးတယ္။

1 Comment

Filed under Anthropology, Dialogue, Experience, Knowledge, Research

ျပည္ေထာင္စုသားတိုင္းရင္းသားစာရင္း

(သုေတသနသရုပ္ျပအဘိဓာန္က်မ္းျပဳ ဖ်ာပံုတိုက္သစ္ဆရာေတာ္၏ စာရင္းျဖစ္ပါသည္။)

ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္၌ေနထိုင္ၾကေသာ တိုင္းရင္းလူမ်ိဳး အျပားကို ဆိုလိုသည္။ ဤ၌ ေရွးေဟာင္းရာဇ၀င္လာ ဆိတ္သုဥ္းေလျပီးေသာ လူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ ေနာက္ေပၚ စာအုပ္စာတမ္း မွတ္သားခ်က္တို႔တြင္ ပါ၀င္ေတြ႕ရွိရေသာ လက္ရွိျပည္ေထာင္စုသား လူမ်ိဳးမ်ားကိုပါ ေရတြက္ေဖၚျပလိုက္ေသာ္လည္း မ်ားစြာ က်န္ရွိေပေသး၏။

() ခ်င္းလူမ်ိဳးေျမာက္ပိုင္းခ်င္းမ်ားကား ခ်င္းေတာင္ႏွင့္ အထက္ခ်င္းတြင္းခ႐ိုင္၌ ေနၾက၍ အလယ္ပိုင္းခ်င္းႏွင့္ ေတာင္ပိုင္းခ်င္းတို႔ကား ပခုကၠဴ, စစ္ေတြခ႐ိုင္, ခ်င္းေတာင္ ႏွင့္ ေတာင္ဘက္ရွိ ေတာင္တန္းတခို၌ ေနထိုင္ၾက၏၊ ခ်င္းမ်ိဳးကြဲ မ်ားစြာရွိေၾကာင္းကိုလည္း သိရေသးသည္၊

() ကမိ လူမ်ိဳးႏွင့္၊

() ျမိဳ လူမ်ိဳးရခိုင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္း၌ ေနၾကသည္၊

() ကဒူး လူမ်ိဳးကသာႏွင့္အထက္ ျမန္မာျပည္ အထက္ခ်င္းတြင္းခ႐ိုင္ တေလွ်ာက္၌ ေနၾကသည္၊

() ကခ်င္ လူမ်ိဳးအထက္ျမန္မာျပည္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ဖက္ အက်ဆံုးေသာ အရပ္တို႔၌ ေနၾကသည္၊

() မ႐ူ လူမ်ိဳး၊

() လရွီ လူမ်ိဳး၊

() ဇီလူမ်ိဳးျမန္မာျပည္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ဖက္စြန္း ျမစ္ၾကီးနားခ႐ိုင္ႏွင့္ အျခားခ႐ိုင္ မ်ား၌ ေနၾကသည္၊

() လီေရွာ၊ သို႕မဟုတ္ လိေဆာ လူမ်ိဳးသံလြင္ေတာင္ျခား, ေရႊလီႏွင့္ ဧရာ၀တီအတြင္းရွိ ေတာင္မ်ား, အထက္ျမန္မာျပည္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္ အေရွ႕ေျမာက္ဖက္စြန္း၌ ေနၾက၏၊

(၁၀) လာဟူ၊ သို႔မဟုတ္ မုဆိုးလူမ်ိဳး၊

(၁၁) နန္း၊ သို႕မဟုတ္ ရ၀င္းလူမ်ိဳးကခ်င္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း၌ ေနထိုင္ၾကသည္၊

(၁၂) ေကာ၊ သို႔မဟုတ္ အခ လူမ်ိဳးက်ိဳင္းတံုႏွင့္မဲေခါင္နယ္ အေရွ႕ဖက္ နယ္တေလွ်ာက္၌ ေနၾကသည္၊

(၁၃) ပေလာင္ လူမ်ိဳးရွမ္းျပည္ႏွင့္မိုးကုတ္နယ္တေလွ်ာက္၌ေနၾကသည္၊

(၁၄) ရီယန္းလူမ်ိဳးေတာင္ပိုင္းရွမ္းျပည္နယ္၏ အေရွ႕ေျမာက္ဖက္၌ေနၾကသည္၊

(၁၅) ၀ လူမ်ိဳးရွမ္းျပည္နယ္၏ အေရွ႕ပိုင္း တ႐ုပ္ျပည္နယ္ျခားအနီး၌ေနထိုင္ၾကသည္၊

(၁၆) ကရင္လူမ်ိဳးေအာက္ဗမာျပည္၏ အေရွ႕ဖက္, ေတာင္ဖက္ ရွမ္းျပည္နယ္၏ အေနာက္ဖက္ႏွင့္ ေတာင္ဖက္တေလွ်ာက္၌ ေနထိုင္ၾကသည္၊ ၄င္းတို႔လည္း မ်ိဳးျပားမ်ားစြာ ရွိေသး၏၊

(၁၇) ေတာင္သူ၊ သို႔မဟုတ္ ပအိုလူမ်ိဳးေအာက္ျမန္မာျပည္သထံုခ႐ိုင္ႏွင့္ ေတာင္ပိုင္းရွမ္းျပည္နယ္ အခ်ဳ႔ိတြင္ ေနထိုင္ၾကသည္၊

(၁၈) ဆလံုလူမ်ိဳးျမိတ္ကြ်န္းစု၌ေနၾကသည္၊

(၁၉) ကယား၊ သို႔မဟုတ္ ကရင္နီ လူမ်ိဳးကယားျပည္နယ္၌ေနၾကသည္၊

(၂၀)
ရွမ္းလူမ်ိဳး၊

(၂၁) မိုင္းသာလူမ်ိဳး၊

(၂၂) ဒရယ္လူမ်ိဳး၊

(၂၃) ရခိုင္ လူမ်ိဳးရခိုင္တိုင္းနယ္၌ေနၾကသည္၊

(၂၄) ျမန္မာ၊

(၂၅) ထား၀ယ္ လူမ်ိဳးတနသၤာရီ ကမ္း႐ိုးတေလွ်ာက္၌ေနၾကသည္၊

(၂၆) ေယာလူမ်ိဳးပခုကၠဴခ႐ိုင္ အေနာက္ေျမာက္ရွိ ေယာနယ္ တေလွ်ာက္၊

(၂၇) ဒႏု လူမ်ိဳး၊

(၂၈) ယပိန္း, ဇပိန္း, သို႔မဟုတ္ ေကြ လူမ်ိဳး၊

(၂၉) ဖုန္ လူမ်ိဳး၊

(၃၀) အင္းသား လူမ်ိဳး၊

(၃၁) ေတာင္႐ိုးလူမ်ိဳး၊

(၃၂) ဒိုင္နက္ လူမ်ိဳး၊

(၃၃) ပေဒါင္း လူမ်ိဳးျမန္မာဆက္မ်ား၊ အမ်ားအားျဖင့္ ရွမ္းျပည္ေတာင္တန္းတေလွ်ာက္မွာ ေနထိုင္ၾကသည္၊

(၃၄) မြန္ လူမ်ိဳး၊

(၃၅) ကမု လူမ်ိဳး

(၃၆) ယအိုလူမ်ိဳး၊

(၃၇) မိအိုလူမ်ိဳး၊

(၃၈) ဒေနာလူမ်ိဳးမြန္ ခမာဆက္ လူမ်ိဳးမ်ား၊ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း၌ေနၾကသည္၊

(၃၉) နာဂ လူမ်ိဳးနာဂေတာင္တေလွ်ာက္၊

(၄၀) ကုကီ လူမ်ိဳး၊

(၄၁) ကသည္း လူမ်ိဳး၊

(၄၂) ထမန္ လူမ်ိဳးအထက္ခ်င္းတြင္းနယ္ ေတာင္႐ိုး ေတာင္ၾကားတို႔၌ေနၾကသည္၊

(၄၃) ဂ်င္းေဖါ၊ သို႔မဟုတ္ သိန္းေဖာ လူမ်ိဳး၊

(၄၄) ခမင္ လူမ်ိဳး၊

(၄၅) ခႏုန္ လူမ်ိဳးကခ်င္ျပည္နယ္၌ေနၾကသည္၊

(၄၆) ေခါင္းတို လူမ်ိဳးေတာင္တန္းနယ္သားမ်ား၊

(၄၇) ပ်ဴလူမ်ိဳး၊

(၄၈) ကမ္းယံ လူမ်ိဳး၊

(၄၉) သက္ လူမ်ိဳးေရွးေဟာင္း ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ား။

ရည္ညႊန္းကိုးကား သုေတသနသရုပ္ျပအဘိဓာန္ (၂၀၀၇ တည္းျဖတ္ျခင္း)

1 Comment

Filed under Anthropology, Research, Sharing