Tag Archives: Shan

အင္သား (Innthar)


အင္းသားလူမ်ဳိးစုမ်ားအေၾကာင္း

ဥာဏ္ေကာင္းဆက္ / ဓာတ္ပံု-ေဌးေအာင္ / ေၾကးမံုသတင္းစာ၊ ဧၿပီ ၂၁၊ ၂၀၁၈

ေလွကို လက္ျဖင့္မေလွာ္ဘဲ ေျချဖင့္ေလွာ္ သည့္ ယဥ္ေက်းမႈတစ္ရပ္ေၾကာင့္ အင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ားကို လူသိမ်ားၾကသည္။ ထို႔အတူ ¤င္းတို႔ေနထိုင္ရာေဒသရွိ အင္းေလးကန္ႏွင့္ အင္းေလး ေဖာင္ေတာ္ဦးဘုရားမ်ားေၾကာင့္ လည္းလူသိပိုမ်ားျခင္းျဖစ္သည္။ အင္းသား လူမ်ဳိးစုအမ်ားစုမွာ ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း ေညာင္ေရႊၿမိဳ႕နယ္ အင္းေလးကန္ပတ္ဝန္းက်င္ တြင္ အဓိကေနထိုင္ၾကၿပီး ရပ္ေစာက္၊ ေတာင္နီ၊ ဘီလူးေခ်ာင္းမွတစ္ဆင့္ မိုးၿဗဲ၊ ဖယ္ခုံ ေဒသမ်ားတြင္လည္း ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနထိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။

သမိုင္းေၾကာင္း

ပါးစပ္ရာဇဝင္မ်ားအရ အင္းသားလူမ်ဳိးစု မ်ားသည္ ထားဝယ္အဆက္အႏႊယ္မ်ားျဖစ္ၿပီး အေလာင္းစည္သူမင္း တိုင္းခန္းလွည့္လည္ရာ မွ အင္းေလးေဒသသို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ရာတြင္ ေနာက္ေတာ္ပါ ထားဝယ္သားအခ်ဳိ႕ကို ဤေဒသ၌ ေနရာခ်ထားခဲ့ရာတြင္ နန္းသဲ၊ ဟဲယာရြာမ၊ ရြာႀကီးပန္းပုံႏွင့္ နန္းပန္ ေနာင္ေတာ ဟူေသာ ရြာေလးရြာကို စတင္ တည္ေထာင္ေနရာခ်ထားေပးခဲ့သည္။ ထိုမွ အင္းေလးရြာဟု ေခၚတြင္ခဲ့ၾကသည္။

Continue reading

Leave a comment

Filed under Anthropology, Ethnic Minority, Research, Shan

Martial Arts of Danu

႐ိုးရာမပ်က္ ဓႏုေျခလက္ ဓားသိုင္းကြက္

ဥာေကာင္းဆက္၊ ဓာတ္ပုံ-ေဌးေအာင္/ေၾကးမံုသတင္းစာ၊ ေမ ၅၊ ၂၀၁၈

တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးတိုင္းတြင္ ကိုယ္ပိုင္ယဥ္ေက်းမႈအကမ်ားရွိရာ ရွမ္းျပည္နယ္(ေျမာက္ပိုင္း) ေနာင္ခ်ဳိၿမိဳ႕နယ္ ဟိုခိုေက်းရြာမွ ဓႏုတိုင္းရင္းသား မ်ားတြင္လည္း အကႏွင့္သိုင္း တြဲဖက္တင္ဆက္သည့္ အႏုပညာတစ္ရပ္ရွိရာ ပြဲလမ္းသဘင္အခမ္းအနားမ်ားတြင္ ကျပတင္ဆက္ေလ့ရွိၾကသည္။

”ဓႏု႐ိုးရာသိုင္းႏွင့္ ဓႏုအကဟာ ခြဲလို႔မရေအာင္ ဒြန္တြဲေနပါတယ္၊ အကရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈတိုင္းက ကႀကိဳးတိုင္းဟာ သိုင္းပညာရဲ႕ အေျခခံသေဘာတရား ေတြျဖစ္တဲ့ ေျခပူးတက္၊ ပူးခြဲ၊ ဆုတ္ႏွင့္ လက္အမူအရာေတြကို အကနဲ႔ ေပါင္းစပ္ၿပီး ေတြ႕ျမင္ၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္၊ ေန႔ႀကီးရက္ႀကီး၊ အခါႀကီးရက္ႀကီး မ်ားမွာ ကျပေဖ်ာ္ေျဖေလ့ရွိပါတယ္”ဟု ဓႏုတိုင္းရင္းသူတစ္ဦးက ေျပာသည္။

Continue reading

Leave a comment

Filed under Anthropology, Ethnic Minority, Research, Shan

ယင္းက်ားနဲ႔ ယင္းနက္ (Yinn Kyar and Yinn Nek)

ယင္းက်ားတိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးတို႔၏ ပန္လူ႔ဖိုင္း(ေခၚ)႐ိုးရာမီး႐ွဴးလႊတ္ၿပိဳင္ပြဲ

စိုင္းေဇာ္လတ္(လင္းေခး)/ေၾကးမံုသတင္းစာ/ေမ ၉

စာေရးသူသည္ ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း လြိဳင္လင္ခ႐ိုင္ နမ့္စန္ၿမိဳ႕နယ္ ပုတ္ပ်ံေက်း႐ြာတြင္ ေမ ၅ ရက္က က်င္းပခဲ့ေသာ ယင္းက်ားတိုင္း ရင္းသားလူမ်ိဳးတို႔၏ ပန္လူ႔ဖိုင္း(ေခၚ)႐ိုးရာမီး႐ွဴးလႊတ္ၿပိဳင္ပြဲသို႔ သြားေရာက္ခဲ့ရာ အဆိုပါ ယင္းက်ားတိုင္းရင္းသားတို႔၏ မီး႐ွဴးလႊတ္တင္ၿပိဳင္ပြဲ အေၾကာင္း ေလ့လာမွတ္သားမိခဲ့သမၽွႏွင့္ ယင္းက်ား၊ ယင္းနက္လူမ်ိဳးစုတို႔၏ အေျခခံသမိုင္း၊ လူမ်ိဳးအေၾကာင္းတို႔ကို ေရးသားေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။

ယင္းက်ား၊ ယင္းနက္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု တို႔သည္ ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း လြိဳင္လင္ခ႐ိုင္ နမ့္စန္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း၌ အမ်ားဆုံးေနထိုင္လ်က္ရွိၾကသည့္ လူမ်ိဳးစုတစ္စုျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုမ်ား အသီးသီးေနထိုင္လ်က္ရွိၾကသည့္အနက္ယင္းက်ားႏွင့္ ယင္းနက္လူမ်ိဳးမ်ားမွာ လူဦးေရနည္းပါးၿပီး လူမ်ိဳးစုေပ်ာက္ကြယ္လုနီးပါးျဖစ္ေနေၾကာင္း ေဒသခံ႐ြာသူႀကီး ဦးလုံးလြယ္(ပုတ္ပ်ံ႐ြာသူႀကီး) လက္ရွိေက်း႐ြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးက ေျပာသည္။

“ကၽြန္ေတာ့္နာမည္က ဦးလုံးလြယ္လို႔ ေခၚပါတယ္၊ ပုတ္ပ်ံ႐ြာက ႐ြာလူႀကီးျဖစ္ပါတယ္၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ယင္းက်ား၊ ယင္းနက္ လူမ်ိဳးစုဟာ လူအနည္းစုျဖစ္ပါတယ္၊ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာ ရွားရွားပါးပါးေတြ႕ ျမင္ရခဲတဲ့ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုတစ္စုလို႔လည္း ဆိုရပါမယ္၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ယင္းက်ား ယင္းနက္ လူမ်ိဳးေတြက ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း လြိဳင္လင္ ခ႐ိုင္ နမ့္စန္ၿမိဳ႕ရဲ႕ အေရွ႕ေတာင္ဘက္ ေက်း႐ြာေတြမွာ ယင္းက်ားလူမ်ိဳးေတြ အမ်ားဆုံးေနထိုင္ၾကၿပီး ၿမိဳ႕ရဲ႕ အေနာက္ေျမာက္ဘက္ျခမ္းမွာေတာ့ ယင္းနက္လူမ်ိဳးစုေတြ ေနထိုင္လ်က္ရွိၾကပါ တယ္” ဟု ေျပာသည္။

Continue reading

Leave a comment

Filed under Anthropology, Ethnic Minority, Research, Shan