Tag Archives: Satire

to Ma Thein Sein

Wonder and Expectation Digital Art - Wonder and Expectation Fine Art Print - Cassandra Donnelly

မသိန်းစိန်ကို ပြောပေးပါ

(ဆရာနိုင်ဝင်းဆွေ၏ ဝတ္ထုခေါင်းစဉ်ကို ကျနော် ခိုးချပါသည်။)

မသိန်းစိန်မှာ ရှင်းရှင်းပြောရလျှင် လင်ပစ်မ ဖြစ်သည်။ ဖောသွပ်သွပ်နှင့် လူတကာ အော့နှလုံးနာသော ကိုသန်းရွှေက မူးမူးနှင့် ကျောရရုံကြံပြီး ပစ်သွားသဖြင့် ရိုးရိုးလင်ပစ်မတင် မဟုတ် … နှစ်ချီနာ၊ အရပ်နာ လင်ပစ်မ ဖြစ်သည်။

အရပ်က ဒီလို ပြောဆိုနေသည့်အထဲ ဟိုဘက်ရပ်ကွက်က အဆီပြန်နေတဲ့ ပေါက်ဖော်နဲ့ ထိသဲ့သဲ့ရိသဲ့သဲ့ ဖြစ်ကြပြန်သည်။ ပေါက်ဖော်၏ မယားငယ် ဖြစ်မှန်းမသိ ဖြစ်နေတာကလည်း လုံးပါးပါးနေပြီ။ လူမွှေးလူရောင် မပြောင်။

ဘယ်သူနဲ့ရမှန်းမသိတဲ့ မောင်ဒီမိုဆိုတဲ့ သားကလေးကြောင့်သာ အရပ်က ခွင့်လွှတ်ထားကြခြင်းဖြစ်သည်။ မောင်ဒီမိုကိုတော့ အရပ်က ချစ်သည်။ ပေးကမ်း ကျွေးမွေး သနားကြသည်။ မောင်ဒီမို ရှေ့ရေးကို ပူပင်ကြသည်။

Continue reading

Advertisements

Leave a comment

Filed under Satire

Declaration of Love

Sept 15, 2010

Continue reading

4 Comments

Filed under Joke, Politics, Satire

ဘ႐ုတ္ဘရက္တိုင္းျပည္

(ရယ္ရႊင္ဖြယ္ မဂၢဇင္း၊ ၁၉၂၇ ခုႏွစ္ထုတ္မွ။ ဒီသေရာ္စာကို ဟာသစာေပစာအုပ္ထဲမွာ ထပ္မံေဖာ္ျပထားတာကို ကူးယူတင္ျပတာပါ။ သတ္ပံုမူရင္းအတိုင္း။ ၁၉၂၇ တုန္းက သေရာ္ခဲ့တာေတြဟာ ခုခ်ိန္ထိ မွန္ေနသလားဆိုလား ကိုယ့္ဖာသာပဲ ေတြးေတာၾကပါကုန္။ က်ေနာ္ကေတာ့ ဖတ္ျပီး ၾကိဳက္လြန္းလွ၍ ဘေလာ့ဂ္ေဆြမ်ိဳးမ်ားကို မွ်လိုက္ပါသည္။ အဓိပၸယ္နားမလည္မွာ စိုးလို႔ ပါဠိေနရာေတြမွာ ကြင္းစကြင္းပိတ္နဲ႔ ကာရံညီေအာင္ ဖြင့္ဆိုခ်က္ကို က်ေနာ္က ေစတနာေတြပိုကာ ထည့္ထားတာ ျဖစ္ပါေၾကာင္း။ သင္ကာ)

“ဘ႐ုတ္ဘရက္ တိုင္းျပည္တည္

ကသုတ္ကသက္မင္း နန္းစံေစ”

နန္းရင္းဝန္ (ယခုေခတ္တြင္ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္)။ ။ မုသာဝါဒ၊ ဒုပါပ (မေကာင္းမႈ ဗလဗြ)ႏွင့္၊ အဓမၼ ဝိပရိ (မမွန္ကန္မႈအတိႏွင့္)၊ စိတ္႐ိုင္းရွိသည့္၊ တိုင္းျပည့္လူလြန္၊ မတရားအမႈ၊ အမွားကိုသာျပဳၾကတဲ့၊ လမုဝန္တို႔။

အျခားဝန္မ်ား။ ။ ဗ်ား ဗ်ား။ ဗ်။

နန္းရင္းဝန္။ ။ ဝန္မင္းတို႔သခင္ အကြ်ႏ္ုပ္တို႔ အရွင္ဘုရင္ အယုတၱမ (မျမတ္လွေသာ) အနိဌရာဇာ (ရြံစရာအတိျပီးေသာ) မဟာအလဇၹီ(တရားမကပ္ေသာ) မင္းၾကီးသည္ ဘုန္းမီးစက္ေရာက္ မိုက္အားကိုေဆာင္ျပီးလွ်င္ ျပည္ေထာင္တလႊား လူအမ်ားအား တရားမ႐ႈ အုပ္ခ်ဳပ္ျခင္းျပဳေသာ္ေၾကာင့္ အတုလျမတ္စြာ သာသနာလည္း ေရာင္ဝါမလန္း ရာဟုဘမ္း (ဖမ္း)သည့္ လစန္းတမွ် ညိဳးႏြမ္းလို႔ ပခဲ့တဲ့အျပင္ ဂါမေက်းရြာ အျဖာျဖာတြင္ ေငြအသျပာၾကပ္ ေရအခါခါငတ္ၾကတာေၾကာင့္ သတ္သူသတ္ ခုတ္သူခုတ္မို႔ ႐ႈပ္ရွက္ခတ္ေပြ ဓားျပလူဆိုး ၾကားဂ်ပိုးႏွင့္ သူခိုးေတြပါေမႊျပီး အေထြေထြေသာင္းက်န္းေနလိုက္ၾကတာ ေၾကာက္ခမန္းလိလိပင္ ရွိလို႔ေနပါပေကာ အမိုက္မင္းရဲ့။

ဂုတ္ဝန္။ ။ ဟုတ္ကဲ့၊ ဟုတ္ကဲ့။ ဓျမလူဆိုး က်ားဂ်ပိုးႏွင့္ သူခိုးေစာရ ေပါခ်င္တိုင္းေပါလွတာကို မူလေၾကာင္းရင္း ဇစ္ျမစ္လင္းလိုက္ေတာ့ မြဲျခင္းတရပ္ ငတ္ျခင္းကတျခား မစားရတာက တဖံု “ဂလံု ဂလံု”ႏွင့္ ဝမ္းမွာေမႊေတာ့ ဘမ္း (ဖမ္း) ပေစဆိုတဲ့သေဘာႏွင့္ ဒလေဟာေသာင္းက်န္းျပီး ရမ္းခ်င္တိုင္းရမ္းေနၾကတာ ထင္ပါရဲ့ေနာ္ဗ်ာ။

သာေပါင္းဝန္။ ။ ဟုတ္ကဲ့ ဟုတ္ကဲ့။ ႏိုင္ငံၾကီးတလႊား လူအမ်ားမွာ မစားရတလွဲ႔ ငတ္တလွဲ႔ႏွင့္ အားႏြဲ႔ခါေနၾကတုန္းမွာ ႏွလံုးမသက္စရာ ေနာက္ထပ္ၾကံဳလာျပန္တာကေတာ့ တာတမန္ေတြ ေပါက္က်ိဳးလို႔မို႔ ေရလႊမ္းမိုးအုပ္ဖံုးတဲ့အတြက္ ေအာက္နယ္ဘက္ႏွင့္ ေျမလပ္တသြယ္မွွာ လယ္ေျမဧကေပါင္း အေတာ္ပဲ ပ်က္စီးနစ္နာၾကရတယ္ ဆိုပါကလား အမိုက္မင္းရဲ့။ အင္း…ဒီအတိုင္းမွန္တာျဖင့္ ႏိုင္ငံျပည္သူ မ်ားဗိုလ္လူတို႔မွာ “ေျမြပူရာ ကင္းေမွာင့္”ဆိုသလို ဝမ္းမေတာင့္လို႔ မေနမရပ္ႏိုင္ၾကျပီး ေငြအတြက္ၾကပ္တဲလို႔မို႔ အငတ္ပြဲၾကီးသာ သို႔ကလို ခံေနၾကရင္ ႏိုင္ငံမွာ ေအးခ်မ္းႏိုင္ပါ့မလား ဝန္္မင္းရဲ့။

ေနာက္ဝန္။ ။ အင္း ေအာက္ႏိုင္ငံ နယ္တလႊားမွာေတာ့ ေရမ်ားလို႔ လယ္ေတြပ်က္၊ အထ
္ႏိုင္ငံ နယ္တ႐ိုးမေတာ့လဲ မိုဃ္းေခါင္လို႔ ခက္ၾကျပန္သတဲ့ အမိုက္မင္းရဲ့၊ ေတာင္သူယာခုတ္ လက္လုပ္လက္စား ဆင္းရဲသားတို႔မွာ စပါးဆန္ေစ်း အားမတန္ေအာင္ ေသးတာေၾကာင့္၊ ေဖးေနၾကတဲ့အထဲမွာ ေရနဲမိုဃ္းရွား ေရမ်ားမိုဃ္းတန္ မေကာင္းေအာင္ ဖန္တဲ့ျပင္ ဆန္ႏွင့္စပါးဟာက ယခုလို အေရးပြက္တုန္းမွာ ေစ်းတက္လို႔ သြားျပန္သတဲ့။ လယ္သမားမ်ားလက္မွာ ရွိစဥ္ကေတာ့ ေစ်းေတြေရာ့၊ ေရာင္းျပီးေတာ့မွ ေစ်းတက္တယ္ဆိုေတာ့ ေရွးအထက္ကစကား “သူခိုးေျပးမွ ထိုးကြင္းထ”ဆိုသလိုျဖစ္ျပီး စိတ္ညစ္စရာေတြ မ်ားကုန္ၾကရတာေပါ့ေနာ္ဗ်ာ။

ဂုတ္ဝန္။ ။ အင္း…အထက္နယ္ တခိုမ်ားမွာ လယ္ယာလုပ္ကိုင္သူ ဟူသမွ် တသင္းတို႔၌ အလြန္အမင္းသေရာတိုက္ျပီး ေတာ၌ျဖစ္ပြားေပါက္ေရာက္တဲ့ သစ္ေခါက္သစ္ဥေတြေတာင္ စားေသာက္ေနၾကရျပီ ဆိုပါကလား။ အင္း…တိုင္းသူျပည္သား၊ လူအမ်ားတို႔မွာ ကိုးစားရာပ၊ ညိွဳးႏြမ္းၾကသျဖင့္ ေနခတဲ့ပန္းၾကာလို မခ်မ္းမသာျဖစ္ၾကရတာကို စင္စစ္သနားထုိက္ေပတာပဲ ဝန္မင္းရဲ့။

နန္းရင္းဝန္။ ။ သနားထိုက္ေသာ မသနားထိုက္ေသာ ေလေရွစြာ ေျပာမေနႏွင့္၊ အသေရအလြန္ရွဴးတဲ့ ထင္း႐ွဴးေသတၱာပလင္ပ်ံဝယ္ ကိုယ္က်ိဳးၾကံသည့္ ဘုရင္႐ူးသည္ အရက္မူးမူးႏွင့္ ထြက္စံ စမၸယ္ေတာ္မူခ်ိန္နီးျပီ၊ လမုသီး ဝန္ဗလခ်ာတို႔က ႐ိုေသစြာအျမီးလွ်ိဳးျပီး တိုးခစားၾကေပေတာ့ဗ်ား။

ဘုရင္။ ။ ငါ၏ထံပါး ျမဲခစား၊ ေဖာက္ျပားဝသီ ခ်ိန္ခါမလပ္ လိမ္ညာ၍ ႏွပ္ၾကတဲ့ မတ္ပလီတို႔။

ဝန္မ်ား။ ။ ဘုရား။ ဝါး၊ ဝူး၊ ေဝါ့။

ဘုရင္။ ။ ငါကိုယ္ေတာ္ျမဳပ္ စိုးမိုးခ်ဳပ္သည့္ ဘ႐ုတ္ဘရက္မည္ ဤတိုင္းျပည္တြင္ ခိုမွီသသူ မ်ားဗိုလ္လူတို႔ ဆာပူေလာင္ျပတ္ ေငြေၾကးၾကပ္၍ ငတ္သူအေပါင္းမ်ားပါစ၊ ေရမိုဃ္းမမွန္ ေကာက္ပင္အားလံုး ျပဳတ္ပ်က္ျပဳန္းလို႔ ဆံုးၾကျပန္၊ ႏိုင္ငံအားလံုး မြဲပါစ၊ ဂ်ပိုးေစာရ ဆိုးဓျမတို႔ ထၾကြလုယက္ ခိုးတိုက္ဖ်က္ ပြက္ပြက္ျပည္ၾကီး ဆူပါစ။ စပါးႏွင့္ဆန္ ထိုႏွစ္တန္ ေစ်းမွန္မရွိျဖစ္ပါစ။ အသီးသီး အသက အသက ေမးသမွ် အခ်က္တို႔ကို ကြယ္ဝွက္၍ ခ်န္မခြ်င္းဘဲ အလင္းကို လက္ေျမွာက္၍ မေတာက္တေခါက္ တင္ၾကစမ္း။ ရသာလွ်င္ ဘနဖူးမွာ သိုက္တူးမဲ့ ကိုေရႊဝန္တို႔။

နန္းရင္းဝန္။ ။ “ဟဲ့”မေငါက္ဘဲ ရန္ညႊန္႔ရယ္ကဲ ဗိုက္ျပဲထိပ္တင္ ျပည္သူခပင္း ၾကည္ျဖဴကင္းပါတဲ့ ေသမင္းငင္ၾကီးဘုရား။

ဘုရင္။ ။ ဟုတ္သမွ် ခ်န္မခြ်င္းဘဲ အမွန္အလင္း သံေတာ္ဦးတင္ၾကကြယ္တို႔။

နန္းရင္းဝန္။ ။ အထက္တြင္ မိုဃ္းဖယ္၍ ေအာက္နယ္မွာ မိုးဃ္းမ်ားလို႔ လယ္သမားေတာင္သူ၊ ဟူဟူရာရာ အစစခက္ လုပ္ငန္းေတြပ်က္ၾကျပီး ကြ်က္ကြ်က္ညံဆူ တိုင္းလံုးပူ ငတ္သူအေတာ္မ်ားပါသည္။ ေစာရသူခိုး ဓားျပဆိုးႏွင့္ ဂ်ပိုးျမည္ျငား ျပည့္ေလွးမႊားတို႔ ရမ္းကားထၾကြ ေသာင္းက်န္းၾကသျဖင့္ ရဌတိုင္းၾကီး ပြက္ပြက္ဟီး ေလာင္မီးတမွ် ပူပါသည္။ စပါးဆန္ေစ်း ထိုအေရးတြင္ ေငြေၾကးၾကပ္တဲ လူငမြဲတို႔ ဖြတ္ပ
ဲသဘင္ အျမဲဆင္၍ မရႊင္မသာ ငိုၾကရာမွာ ဘ႑ာအခြန္ ထပ္ေလာ၍ အလြန္ျပင္းျပင္း ေတာင္းပါသည္။ ခ်စ္တီးေၾကြးစ မကင္းၾကလို႔ ႐ံုးကဝရမ္း လူကိုဘမ္း(ဖမ္း) အၾကမ္းပစၥည္းသိမ္းပါသည္။ စီးပြားဆုတ္ယုတ္ အိမ္ယာျပဳတ္ ငုတ္တုတ္ ငတ္ပြဲၾကံဳပါသည္။ ဤကဲ့သို႔ရွိသမွ်အခင္းကို ဘုရင္မင္းျမတ္သိေတာ္မူရေအာင္ ေစ့ငွစြာခ်န္မခြ်င္းဘဲ မွန္အလင္း ေလွ်ာက္ထားသံေတာ္ဦး တင္ဝံ့ပါသည္၊ ျပည္လံုးမွန္ကူ သဘြတ္အူၾကီးဘုရား။

ဘုရင္။ ဝန္မင္းၾကီးတို႔ ေလွ်ာက္တင္သံကို ေရႊနားပန္ဆင္ေတာ္မူရတာ ဖရဏာပီတိ ေသာတာမွာ အိလို႔မို႔ အင္မတိအင္မတန္ သေဘာခံဟဒယ ေသာမနသ ျဖစ္ေတာ္မမူလွေပဘူး မင္းၾကီးမ်ား။ တလသံုးတန္ မိုဃ္းမမွန္လို႔ ႏိုင္ငံရပ္သူ ကြ်က္ကြ်က္ဆူေအာင္ ဗလပူဆိုက္ သေရာတိုက္ျပီး လူမိုက္လူဆိုး ၾကားဂ်ပိုးႏွင့္ သူခိုးဓားျပ ေသာင္းက်န္းၾကတာမွာ မူလကိုေဖြရွာလုိက္ေတာ့ ဧကရာလုပ္တဲ့ က်ဳပ္ဘုရင္၏ ဘုန္းတန္ခိုးညွိဳးေလတဲ့ အခင္းေပဘဲ အနပ္ၾကီး (ဘြာဘြာ) အမတ္ၾကီးတို႔ရဲ့။ “လူမင္းဘုန္းမၾကီးျပန္ေတာ့လဲ၊ နတ္မင္းေျပမွာ ေနရတယ္”ဆို မဟုတ္လား။ အမဇၥ် (ေအးေလ ေယာင္လို႔) အမစၥတို႔။

နန္းရင္ဝန္။ ။ မွန္ပါ့ဘုရား၊ ဝါး။

ဘုရင္။ ။ ကဲကဲ ေလးဦးေသာ အမတ္ဗလခ်ာတို႔ႏွင့္ မဟုတ္မဟတ္တာေတြကို တိုင္ပင္လို႔ျဖင့္ ျပီးေပေပါ့။ ဘုရင္ၾကီး ငါရာဇာမွာ ေညာင္းညာေတာ္မူလွျပီ။ ျမသဥၹာလီ ေရႊအံုးေတာ္ မွီလိုတယ္။ ေလးလီေသာ မတ္ပ်က္ေခ်ာ္တို႔က သက္ေတာ္ ျမဲၾကေပေတာ့။ တျပည္လံုးမုန္း ေမတၱာတုန္းတို႔။

(ဤတြင္တခန္းရပ္)

Leave a comment

Filed under Satire

သေရာ္စာ Satire နဲ႔ ဟာသအမည္း Black Humor

သေရာ္စာ Satire နဲ႔ ဟာသအမည္း Black Humor

ေရးသူ – ေဒါက္တာခင္ေမာင္ညိဳ

(သင္ကာ၏ မွတ္ခ်က္။ ။ (၁) `ျမန္မာဘေလာ့ကာ (မူရင္းသတ္ပံုအတိုင္း) တို႔၏ တစ္ေထာင့္တစ္ညပံုျပင္မ်ား´ ဆိုသည့္ ဘေလာ့ဂ္တစ္ခုေပၚလာခဲ့သည္။ စတင္ တင္စကပင္ ဖတ္လိုက္ရသည္။ နည္းနည္းေလးၾကာမွ ပြထလာသည္။ သေရာ္စာေရးဟန္ျဖင့္သြားလိုသည္ဟု ယူဆရေသာ္လည္း သေရာ္စာအဆင့္မေရာက္ဘဲ အပုပ္ခ်စာျဖစ္သြားရသည္ဟု ျမင္မိသည္။ အက်ိဳးဆက္အေနျဖင့္ အေရးခံရသူအဖို႔ အက်ိဳးမမ်ားဘဲ အဆိုးျဖစ္ကာ ဘေလာ့ဂ္ပိတ္သြားရျခင္းပင္။ ထို႔ျပင္ လတ္တေလာတြင္ မ်ိဳးဆက္သစ္ ျမန္မာဘေလာ္ဂါတစ္ေယာက္ ဆံုးရံႈးသြားျပီး ေနာက္တက္လာမည့္ ဘေလာ္ဂါေလးမ်ားကို ေျခခ်ဳပ္လိုက္သလို ျဖစ္သြားျခင္းပင္။ ယင္း ၁၀၀၁ ကို တံု႔ျပန္ေသာအားျဖင့္ `လူတတ္ၾကီး 88´ဟူ၍ ဘေလာ့ဂ္ ထပ္ထြက္ေပၚလာပါသည္။ ယင္းဘေလာ့ဂ္ အေရးအသားသည္လည္း သေရာ္စာ မေျမာက္လွပါ။ ကေဘာက္တိ ကေဘာက္ခ်ာ ႏိုင္သည္။

သေရာ္စာသည္ အေရးခက္ပါသည္။ ကလိထိုးျပီးရယ္ရတာမ်ိဳးလည္း မဟုတ္၊ အမွန္တရားကို ဆြဲတင္လြန္းအားၾကီးသျဖင့္ ခံရသူအဖို႔လည္း မခ်ိသြားျဖဲ၊ ဖတ္ရသူအဖို႔လည္း ဘ၀င္က်သည့္စာမ်ိဳး ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာ ဘေလာ္ဂါမ်ားထဲတြင္ သေရာ္စာ အေရးပိုင္သူ၊ ေရးတတ္သူမ်ားမွာ စိတ္ထဲေပၚသမွ် လွ်ပ္တျပက္ ေကာက္ေျပာရရင္ ကလူသစ္ကိုေမာင္ဒိုင္း ႏွင့္ ေနာက္တက္ဘေလာ္ဂါထဲတြင္ ကိုရင္ညိန္း တို႔ျဖစ္ပါသည္။ ၾကိဳၾကားေရးေလ့ရွိသူမွာ တာ၀တႎသာတုတ္ၾကီးျဖစ္ပါသည္။ ကိုလွ်ာရွည္ႏွင့္ ကိုေျပာင္ရွည္ကိုမူ သေရာ္စာဘေလာ္ဂါအျဖစ္သာမက၊ ျမန္မာဘေလာ့ဂ္ေလာကတြင္ တစ္ဦးတည္းေသာ ေခတ္ျပိဳင္မရွိ ျပဇာတ္ဆရာဘေလာ္ဂါဟု က်ေနာ္ သတ္မွတ္ပါသည္။ သေရာ္စာဘယ္လိုေရးသလဲဟု ဘေလာ့ေပၚတြင္ အလြယ္ၾကည့္ခ်င္ပါက သူတို႔ထံသြားပါဟု ညႊန္းလိုပါသည္။

(၂) သေရာ္စာဆိုလွ်င္ ဦးပုည၊ အခ်ဳပ္တန္းဆရာေဖတို႔မွအစ ေမာင္ထင္၊ ေသာ္တာေဆြ၊ မာေဂ်၊ ဂ်က္ (ကြန္းျခံကုန္း) မွအလယ္ ေနာက္ဆံုး ဘေလာ္ဂါကိုရင္ညိန္းတို႔အထိ အလြတ္မေပးတတ္ေသာ က်ေနာ္သည္ အလ်ဥ္းသင့္စြာပင္ ရန္ကုန္ေရာက္ခိုက္ စာအုပ္စင္ အေမႊတြင္ ေဒါက္တာခင္ေမာင္ညိဳ၏ သေရာ္စာအေၾကာင္း ေဆာင္းပါးကိုေတြ႔၍ ကူးယူလာခဲ့ပါသည္။ သေရာ္စာ အမ်ိဳးအစားအခ်ိဳ႕ကို အက်ဥ္းခ်ဳပ္ ေလ့လာႏိုင္ပါသည္။ က်ေနာ့္အထင္တြင္ ေဒါက္တာခင္ေမာင္ညိဳသည္ ယခင္ စာေပဗိမာန္ထုတ္ သေရာ္စာ စာတမ္းမ်ား စာအုပ္ကို ကိုးကားေရးသည္ဟု ယူဆပါသည္။ သို႔ေသာ္ ေဒါက္တာခင္ေမာင္ညိဳက အညႊန္းေပးထားသည္ကို မေတြ႕ရပါ။)

တစ္ရက္မွာ လူငယ္တစ္ဦး အိမ္ကိုေရာက္လာျပီး ကြ်န္ေတာ့္ကိုေမးတယ္။

`ဆရာမာေဂ်ရဲ့ စာက ရယ္ရတယ္။ အဲဒါ ဟာသစာေပပဲလား ဆရာ´

တကယ္ေတာ့ ကြ်န္ေတာ္က စာေပနယ္မွာ ဆရာေဇာ္ေဇာ္ေအာင္တို႔ တကၠသိုလ္ မင္းေမာ္တို႔လို မကြ်မ္းက်င္ပါ။ သို႔ေသာ္ မိမိဖတ္ဖူးတဲ့ ဗဟုသုတထဲမွ ေဆြးေႏြးမိတယ္။

`ေမာင္ကိုယုတို႔ အရင္ေခတ္ကေပါ့ေလ၊ ခုေခတ္ဆရာမာေဂ်တို႔ ေရးတာေတြဟာ ဟာသထက္ သေရာ္စာပံုစံေတြျဖစ္တယ္´လို႔ ေျပာျပမိတယ္။

`ကြ်န္ေတာ္က သေရာ္စာဆိုတာ သူမ်ားကို နစ္နစ္နာနာ ေရးတဲ့စာေတြလို႔ ထင္ေနတာ´

`တစ္ဖက္သားကို နစ္နစ္နာနာျဖစ္ေအာင္ ေရးတတ္တာေတြလည္း ရွိပါေသးတယ္။ ဒါကို Juvenalian (bitter) အေရးအသားလို႔ေခၚတယ္။ သူမၾကိဳက္တာကို ေရးတာပဲ။ ဒါက တစ္ခါတစ္ခါ တရားစြဲခံရတတ္တယ္´

`သေရာ္တယ္ဆိုတာ ေနာက္တာထက္ ပိုမလားပဲ။´

ေနာက္တယ္ဆိုတာ ခ်စ္ခင္တာပါေသးတယ္။ သေရာ္တာကေတာ့ လူေတြရဲ့ အျပဳအမူကို မၾကိဳက္လို႔ သေရာ္တာပဲရွိတယ္။ စာေရးဆရာ အခ်င္းခ်င္းလည္း သူတို႔ေရးတဲ့စာကို သေရာ္တာေတြရွိတယ္။

မၾကိဳက္တာေတြကို တိုက္ခိုက္ေျပာဆိုတာပဲ၊ တိုက္ရိုက္ၾကီးေတာ့ မဟုတ္ဘူးေပါ့။

သေရာ္တယ္ဆိုတဲ့ Satire မွာ ေစတနာ အျပည့္အ၀ ပါတယ္လို႔ဆိုတယ္။ သူက လူေတြရဲ့ မမွန္ကန္တဲ့ (ဟန္ေဆာင္) အျပဳအမူေတြ၊ ေလာဘေတြ၊ ကိုယ့္ဘက္ကိုယ္ယက္တာမ်ိဳးေတြ ၾကြား၀ါတာေတြ အာဏာျပတာေတြကို ႏွိပ္ကြပ္ခ်င္တဲ့ အေရးအသားေတြ အမ်ားၾကီးပါတယ္။ ယေန႔စာေပေတြမွာ ဒီလို အေရးအသားတခ်ိဳ႕ကို ေတြ႕ေနရေသးတယ္။

ဂႏၳ၀င္ထဲမွာလည္း ေတြ႕ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခ်ိဳ႕ သေရာ္စာေတြက်ေတာ့ လူေတြရဲ့ ဟာသဆန္တဲ့ ဘ၀ေတြကို ေဖာ္က်ဴးတာေတြ ပါ၀င္ေလ့ရွိတယ္။ သေရာ္စာအမ်ားစုကေတာ့ စာေပနယ္မွာ ေနရာရတယ္။ ႏိုင္ငံတိုင္းလိုလိုမွာ သက္ဆိုင္ရာ သေရာ္စာေလးေတြေတာ့ရွိတယ္။

လူေတြရဲ့ က်င့္ၾကံေနထိုင္မႈကို ဟာသရႈေထာင့္က ျမင္တာမ်ိဳးဆိုတဲ့ သေရာ္စာေတြရွိသလို တကယ့္ကို ခါးသီးတဲ့ပံုစံ Bitter နဲ႔ေရးတာေတြလည္း ရွိတယ္။

****

သေရာ္စာကို ႏွစ္မ်ိဳးခြဲထားတယ္။ တစ္မ်ိဳးက Horatian (Mild) ျဖစ္ျပီး ေနာက္တစ္မ်ိဳးက Juvenalian (Bitter) နဲ႔ ေရးတာမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ သမိုင္းကို ျပန္ၾကည့္ရင္ ေရွးေရာမစာေရးဆရာ ႏွစ္ဦးျဖစ္တဲ့ Horace နဲ႔ Juvenal တို႔က သေရာ္စာေတြကို တစ္ေခတ္အေနနဲ႔ ထူေထာင္ခဲ့တယ္လို႔ဆိုတယ္။

Horace က ညင္သာတဲ့ စာလံုးေတြနဲ႔ ေလွာင္ေျပာင္ေရးသားတယ္။ ဒါကို (Mild) လို႔ဆိုတယ္။ Juvenal ကေတာ့ ခါးသီးနာက်ည္းစြာ (Bitter) နဲ႔ ေရးသားတယ္။ ဦးပုညရဲ့ `ဆံထံုးေတာ္ၾကီး၊ တမာသီးနဲ႔၊ ခါးစီး၀တ္လဲ၊ ခ်ဳပ္စျပဲကို၊ တည္းအပ္ႏွင့္တြယ္၊ လူျမင္သမွ် စိတ္ပ်က္ေအာင္လွပါတဲ့ မေရသည္´ ဆိုတာမ်ိဳးဟာ အေပ်ာ့စား သေရာ္စာ Horatian (Mild) ျဖစ္တယ္လို႔ ယူဆႏိုင္တယ္။

ဦးၾကီးရဲ့ ဆယ္အိမ္မင္းစည္းစိမ္မွာ `စည္းစိမ္ၾကီးပါဘိ၊ ငရုတ္သီးေတာင့္ကိုင္၊ ႏွစ္ေယာက္ကယ္ထိုင္´ဆိုတာမ်ိဳးကိုလည္း ေလ့လာႏိုင္ပါတယ္။ အခ်ဳပ္တန္းဆရာေဖရဲ့ `မိပစ္လို႔ ဖေရွာင္ေသြ၊ ဂြေကာင
ေတြ ေခြးျဖစ္ေပါ့ဗ်ိဳး´ဆိုတာကေတာ့ အျပင္းစား သေရာ္စာ Juvenalian (Bitter) နဲ႔ ေရးတာမ်ိဳးုျဖစ္တယ္။

၄၀၀ ဘီစီေလာက္က အရစၥတိုဖိန္းက ဂရိလူမႈအသိုက္အ၀ိုင္းကို သေရာ္တဲ့စာထြက္တယ္။ ၁၅၀၀ ခုႏွစ္မ်ားက ဖရန္းဆြာရာ ဘယ္လီယာက ျပင္သစ္ႏိုင္ငံေရးကို သေရာ္ခဲ့တယ္။ နစ္ကိုလိုင္း ဂိုေဂါကလည္း သူ႕ရဲ့ ၀တၱဳနဲ႔ ျပဇာတ္ေတြမွာ ၁၈၀၀ ခုႏွစ္မ်ားဆီက ရုရွားေတြအေၾကာင္းကို သေရာ္ထားတယ္။ သေရာ္စာေတြရဲ့ ေခတ္ေကာင္းကေတာ့ ၁၆၀၀ ခုႏွစ္ေႏွာင္းပိုင္းေတြနဲ႔ ၁၇၀၀ ခုႏွစ္မ်ားက အဂၤလိပ္စာေပေတြမွာ ေတြ႕ရတယ္။ စာေရးဆရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရဲ့ သေရာ္စာေတြကို အဲဒီေခတ္မွာ ေတြ႕ရတယ္။ ဥပမာ အလက္ဇန္းဒါးပုပ္ရဲ့ The Dunciad ဆိုရင္ ပ်က္စီးေနတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈ (စာေပနဲ႔ ပညာေရး) ကို အထိကထားကာ သေရာ္ထားတာျဖစ္တယ္။

တကယ္ေတာ့ အေကာင္းဆံုးေသာ သေရာ္စာဟာ ဂြ်န္နသန္ဆြစ္ရဲ့ ဂလီဗားခရီးစဥ္သြား (Jonathan Swift’s Guliver’s Travels) ပဲ ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒါကို ကေလးစာေပအေနနဲ႔ လက္ခံထားၾကတာျဖစ္တယ္။ တကယ္ေတာ့ Jonathan Swift ဟာ အဂၤလိပ္ႏိုင္ငံေရး၊ သိပၸံနဲ႔ လူမႈေရးဆိုင္ရာအေၾကာင္းအရာမ်ားစြာကို သေရာ္ထားတာျဖစ္တယ္။

အေမရိကန္ကာတြန္းဆရာျဖစ္တဲ့ Al Capp, Jules Feiffer, Walt Kelly နဲ႔ Garry Trudean တုိ႔ဟာ သေရာ္စာေတြနဲ႔ ထင္ရွားလာၾကတာျဖစ္တယ္။ ရုပ္ရွင္နယ္ေတြမွာလည္း သေရာတဲ့ ရုပ္ရွင္ေတြရွိတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက Preston Sturges ဆိုရင္ သေရာ္ထားတဲ့ ရုပ္ရွင္မ်ားကို ရိုက္ကူးခဲ့သူျဖစ္တယ္။ ျမန္မာရုပ္ရွင္ေတြထဲမွာ သာဓုရဲ့ ဗိုလ္ကာတြန္းဟာ အင္မတန္ၾကီးၾကီးမားမားသေရာ္ထားတဲ့ ရုပ္ရွင္ျဖစ္တယ္။ `ဧည့္သည္´နဲ႔ `အၾကင္တို႔လင္မယား´ဟာလည္း လူမႈေရး သေရာ္ထားတဲ့ ရုပ္ရွင္ပါပဲ။

စစ္ၾကိဳေခတ္က သေရာ္စာပီပီျပင္ျပင္ေရးတဲ့ အထဲမွာ သတိထားမိတာကေတာ့ ကုသပဲ ျဖစ္တယ္။ စစ္ျပီးေခတ္မွာထြက္လာတဲ့ ေမာင္ထင္ရဲ့ `ငဘ´ဟာ သေရာ္စာ စစ္စစ္ျဖစ္တယ္။ ေသာ္တာေဆြ၊ ေအာင္ျမင့္ (တင့္တယ္) တို႔ဟာလည္း သေရာ္စာေတြ မ်ားစြာ ေရးခဲ့ပါတယ္။ စစ္ကိုင္းဦးဘိုးသင္းရဲ့ `ဖာတစ္လံုးေခါင္းက်ား´ဟာလည္း သေရာ္စာပါပဲ။

ဒီေန႔ရံုးအားေနတဲ့ အတြက္လည္း ကြ်န္ေတာဟာ ဟာအုပ္ေတြရွာျပီး သူ႔ကို ရွင္းျပတာျဖစ္တယ္။ သူက ကဗ်ာေတြထဲက သေရာ္စာေတြကိုလည္း ေမးတယ္။ စာေပဟာ တကယ္ေတာ့ ကဗ်ာေတြကေန စတာျဖစ္လို႔ ကဗ်ာေတြထဲမွာ သေရာ္စာေတြ အမ်ားၾကီးရွိေၾကာင္း ေျပာျပခဲ့တယ္။ ဦးၾကီးတို႔ ဦးေဆာင္းတို႔ ဦးပုညတို႔ စာေတြမွာ အမ်ားအျပားေတြ႔ရေပမယ္။

သေရာ္စာေတြဟာ အက်ိဳးျပဳဖို႔အတြက္ ေရးတာခ်ည္းပဲလား။

ဒီအေမးဟာ အေတာ္ေျဖရခက္တယ္။ အေနာက္တိုင္းမွာလည္း ၁၉၀၀ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းေတြမွာ ဒီျပႆနာေတြ ရွိလာတယ္။ ဘယ္သူ႔ကိုမွ အက်ိဳးမျပဳဘဲ အျမင္ကပ္လို႔ မိမိကေလာင္ကို အင္အားျပဖို႔ေရးတဲ့ သေရာ္စာပံုစံေတြ အမ်ားၾကီး ရွိလာတယ္။ ျမန္မာဂ်ာနယ္ေခတ္မွာ အေတာ္မ်ားလာတာကို ေတြ႔ရတယ္။

အဂၤလိပ္စာေပမွာ ၾကည့္ရင္ In the mid- 1900’s, black humor largely replaced traditional satire. Black humor criticizes human behavior but offers no hope for reform လို႔ ေတြ႕ရမွာပဲ။

ဒီေနရာမွာ သေရာ္စာဆိုတဲ့ စကားကို မသံုးေတာ့ဘူး။ ဟာသအမည္း (Black Humor) လို႔ သံုးတယ္။ ဒီလိုစာမ်ိဳးဟာ တစ္စံုတစ္ခုကို ေကာင္းေအာင္ျပဳျပင္လိုတဲ့ ဆႏၵနဲ႔ ေရးတာ မဟုတ္ဘူး။ သက္သက္မဲ့ အျပစ္တင္ ေ၀ဖန္တာမ်ိဳးပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ဟာသအမည္းဟာ စာေပမွာ မေကာင္းဆိုး၀ါးလို႔ ယူဆတယ္။

`ဒီလိုေရးတဲ့လူေတြ စိတ္ေရာဂါနဲ႔ ဆိုင္သလားဆရာ။´

`ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းသား ထမင္းစားပြဲ ၀င္ထိုင္သလိုေပါ့။ ၀က္သားတံုးတစ္တံုးကို ပါးစပ္မွာကိုက္တယ္။ ပန္းကန္ထဲတစ္တံုး ထည့္တယ္။ ေနာက္ ၀က္သား ထည့္ထားတဲ့ ပန္းကန္ကို လက္နဲ႔ အုပ္ထားတယ္။ ေနာက္တစ္ပန္းကန္ကို လက္ညိွဳးထိုးျပီး အဲဒါ ငါ့ဟာလို႔ ေျပာတဲ့လူေတြလိုပါပဲ။ သူမ်ားေတြ စာေပနယ္မွာ ၀င္လာမွာ ေၾကာက္တယ္။ ရွိေနတဲ့သူေတြကိုလည္း ေကာ္ထုတ္ခ်င္သူေတြေပါ့။ အတၱေတြပါပဲ။´

`သူတို႔စာေတြဟာ သူတပါးကို ေစာ္ကားတယ္ဆိုတာ သေရာ္စာ မဟုတ္ဘူးေပါ့။´

`ေအးေပါ့ကြာ၊ ဒီေတာ့ ဟာသအမည္း (Black Humor) ဟာ ရိုးရာ သေရာ္စာေတြကို ဖံုးလႊမ္းသြားေလျပီပဲ၊ ၀မ္းနည္းစရာပဲ။´

Leave a comment

Filed under Article, Satire, Sharing