အေကာင္းျမင္ ၂၀၁၇

ကိုသင္ကာ

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ႏွစ္ခ်ဳပ္ကို အမ်ိဳးမ်ိဳး အမ်ားအျပား ေရးၾကတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ၊ စစ္ပြဲေတြ၊ အစြန္းေရာက္ေတြရဲ႕ ဗံုးခြဲမႈေတြ၊ မေတာ္တဆမႈေတြအျပင္ ေဟာလိဝုဒ္မွာ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ထိပါးေႏွာက္ယွက္မႈတဲ့ ကိစၥေတြအထိ စိတ္မသက္သာစရာေတြ ရက္စြဲစဥ္အလိုက္ အမ်ားအျပားေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒီလိုျဖစ္စဥ္ေတြထဲကမွ အေကာင္းဘက္ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ ကိစၥေတြကို ထုတ္ႏုတ္ေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။

ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈ ကာကြယ္ေရးဆိုင္ရာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ပဲရစ္ သေဘာတူညီခ်က္

ပဲရစ္ သေဘာတူညီခ်က္မွာ ဆီးရီးယားနဲ႔ နီကာရာဂြာတို႔က လက္မွတ္ေရးထိုးလိုက္တာေၾကာင့္ တစ္ကမာၻလံုးမွာ ႏိုင္ငံတိုင္းက ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈ ကာကြယ္ေရးမွာ ပါဝင္လာၿပီလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ သမၼတ ေဒၚနယ္ ထရမ့္ တက္လာၿပီးေနာက္ ပဲရစ္ သေဘာတူညီခ်က္ကေန ႏုတ္ထြက္မယ္လို႔ ေၾကညာခဲ့ေပမယ့္ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းအရ ၂၀၂၀ ႏိုဝင္ဘာ ၄ ရက္ေန႔အထိ အၿပီးအပိုင္ ေက်ာခိုင္းလို႔ မရေသးပါဘူး။ အေကာင္းျမင္ရတဲ့ အေၾကာင္းကေတာ့ ေနာက္လာမယ့္ အေမရိကန္ သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ၂၀၂၀ ႏိုဝင္ဘာ ၃ ရက္ေန႔မွာ ျဖစ္လို႔ပါပဲ။
ကမာၻ႔ဘဏ္ကလည္း ေရနံနဲ႔ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔ ထုတ္လုပ္မႈေတြအတြက္ ေခ်းေငြေတြကို ရပ္ဆိုင္းေတာ့မယ္လို႔ ေၾကညာထားပါတယ္။

Continue reading

Advertisements

Leave a comment

Filed under Article, Ecology, Environment, Health, Poverty, Review

၂၀၁၇ သမင္လည္ျပန္

(Time)

၂၀၁၇ သမင္လည္ျပန္

သင္ကာ

ဇန္နဝါရီ
ဇန္နဝါရီ ၁ – တူရကီႏိုင္ငံ၊ အစၥတန္ဘူလ္ရွိ ႏိုက္ကလပ္တစ္ခုကို ေသနတ္နဲ႔ ဝင္ပစ္လို႔ ၃၉ ဦး ေသဆံုးၿပီး အမ်ားစုက ႏိုင္ငံျခားသားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ပစ္ခတ္မႈ ျဖစ္ၿပီး ၁၆ ရက္အၾကာမွာ ရဲက ေသနတ္သမားကို ဖမ္းမိခဲ့ပါတယ္။
ဇန္နဝါရီ ၅ – အေမရိကန္ ဖေလာ္ရီဒါ ေလဆိပ္မွာ အီရတ္စစ္ျပန္ အက္စတီဘန္ ဆန္တီယာဂိုက ေသနတ္နဲ႔ ပစ္ခတ္လို႔ ငါးဦး ေသဆံုးၿပီး ရွစ္ဦး ဒဏ္ရာရပါတယ္။ သူ႔ကိုလည္း ဖမ္းမိခဲ့ပါတယ္။
ဇန္နဝါရီ ၂၀ – သန္းၾကြယ္သူေဌးႀကီး ေဒၚနယ္ထရမ့္ ၄၅ ဦးေျမာက္ အေမရိကန္ သမၼတ ျဖစ္လာပါတယ္။ သူတက္လာၿပီးေနာက္ မြတ္စလင္ႏိုင္ငံေတြကေန လာမယ့္သူေတြကို ပိတ္ပင္မႈ မ်ိဳးစံု စတင္ခ်မွတ္ပါတယ္။

ေဖေဖာ္ဝါရီ
ေဖေဖာ္ဝါရီ ၈ – နည္းပညာကုမၸဏီ HP က အိုင္ယာလန္ႏိုင္ငံ၊ ကီလ္ဒရယ္၊ လိဇက္လစ္ပ္ရွိ စက္႐ံုတစ္ခုကို ပိတ္သိမ္းလိုက္တဲ့အတြက္ လူ ၅၀၀ အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္သြားပါတယ္။

Continue reading

Leave a comment

Filed under Article, Review

ေဂ်႐ုဆလင္ – အစၥေရး၊ ပါလက္စတိုင္းနဲ႔ အာရပ္ကမာၻၾကား တေၾကာ့ျပန္ မီးပြား

ကိုသင္ကာ

အေမရိကန္ သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္က ေဂ်႐ုဆလင္ကို အစၥေရးႏိုင္ငံရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳလိုက္ၿပီး အေမရိကန္ သံ႐ံုးကိုလည္း တဲလ္အဗစ္ကေန ေဂ်႐ုဆလင္ကို ေျပာင္းဖို႔ ဆံုးျဖတ္ထားတာဟာ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ျပႆနာကို မီးျပန္ေမႊးလိုက္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဇင္ဘာ ၆ ရက္ေန႔က သမၼတ ထရမ့္ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ အေမရိကန္ မူဝါဒကို ခ်ိဳးေဖာက္ရာေရာက္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာက ျပစ္တင္ေဝဖန္မႈေတြကို ျဖစ္ေပၚေစကာ ကမာၻတဝန္း ဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။

လတ္တေလာမွာေတာ့ ေဂ်႐ုဆလင္မွာ ဘယ္ႏိုင္ငံက သံ႐ံုးမွ မရွိေသးပါဘူး။ ေဂ်႐ုဆလင္အေရးဟာ အကဲဆတ္တဲ့ ကိစၥျဖစ္ၿပီး အစၥေရး-ပါလက္စတိုင္း ပဋိပကၡမွာ အဓိက အခ်က္အျခာ ျပႆနာ ျဖစ္ပါတယ္။

ထရမ့္ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ အာရပ္ေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒေတြကို အာ႐ံုေထြျပားေစတယ္လို႔ ျပည္ပေရာက္ ပါလက္စတိုင္း ေပၚျပဴလာကြန္ဖရင့္ ဥကၠ႒ ဆယ္လ္မန္ အဘူ ဆစ္တာက ေျပာပါတယ္။ သမၼတ ထရမ့္ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္ဟာ ပါလက္စတိုင္း၊ ေဂ်႐ုဆလင္တို႔နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တည္ၿငိမ္ေနတဲ့ လူေတြကို ဆြေပးလိုက္တာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ဆစ္တာ က ဆိုပါတယ္။

ဘာသာေရး အထြဋ္အျမတ္ေနရာျဖစ္တဲ့ ေဂ်႐ုဆလင္ဟာ ဂ်ဴး၊ ခရစ္ယာန္နဲ႔ မြတ္စလင္ေတြအတြက္ ထူးျမတ္တဲ့ ေနရာတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။
၁၉၄၈ အာရပ္-အစၥေရး စစ္ပြဲမွာ အစၥေရးက ေဂ်႐ုဆလင္ အေနာက္ဘက္ျခမ္းကို သိမ္းပိုက္လိုက္ၿပီး အစၥေရးႏိုင္ငံ တည္ေထာင္ခ်ိန္မွာ ပါလက္စတိုင္းေတြဟာ ကပ္ေဘးဆိုက္ေစတယ္ဆိုကာ ပါလက္စတိုင္း ၇ သိန္းခြဲကို ႏွင္ထုတ္လိုက္ပါတယ္။

Continue reading

Leave a comment

Filed under Article, International Affairs, Politics

“စြယ္မစံု ေက်ာ္မထင္”

ခုတေလာ ကိုယ့္ ႏွမဝမ္းကြဲေလးေတြ၊ အသိထဲက ကေလးေတြ ဆယ္တန္းေအာင္ေတာ့ (အေဝးသင္မွာ) တကၠသိုလ္ ဘာေရြးရမလဲဆိုတာ အက်ယ္အက်ယ္ မၿငိမ္းဖြယ္ပဲ …။

က်ဳပ္တို႔ေခတ္ ျပန္သတိရမိေသးေတာ့ … က်ဳပ္တို႔ေတြက ဆယ္တန္း (ဝိပၸံ အပူး စတဲ့ႏွစ္) က်မယ္ထင္ၿပီး ေအာင္တဲ့ေကာင္ေတြ ဆိုေတာ့ အေနသာပဲေလ …။ ခက္တာက peer pressure … ကိုယ့္ဆီက လာတာ မဟုတ္ဘဲ သူငယ္ခ်င္းေတြ … မိဘေတြ ဆီက လာတာ …။

ေဆးနဲ႔ အင္ဂ်င္နီယာ မမီရင္ သိပၸံယူတဲ့ … ကိုင္း … ဘာရမလဲ တင္လိုက္ေတာ့ ဓာတုေဗဒတဲ့ … သခ်ၤာေတာင္ ေျခေရာ လက္ေရာ က်န္တာေရာ ေပါင္းေနရတဲ့ဟာ …။ ဒါနဲ႔ ကိုယ္က ပန္းခ်ီေတာ့ရေလေတာ့ သတၱေဗဒ ေရာက္ကေရာ … ပရက္တီကယ္ဆို ပံုေတြဆြဲေပးရတာ လက္မလည္ဘူး …။ တစ္အုပ္ လက္ဖက္ရည္တစ္ခြက္ … ေနာက္တစ္အုပ္ စိုးျမင့္ေၾကာ္ … လာထား …။

Continue reading

Leave a comment

Filed under Education

ကန္႔လန္႔ေတြးျခင္း

ခုေန ဆရာႀကီး ဆင္ျမဴယယ္ ဟန္တင္တန္ ရွိေနရင္ “ဘာသာတရားမ်ား ခြ်န္ထြက္ တိုးတိုက္မိျခင္း” လို႔မ်ား ေရးဦးေလမလား … ဆရာႀကီးေတာ့ IS ကို ေၾကာက္လို႔ အေတာ္ စဥ္းစားမယ္ ထင္တယ္ …

ခုရွိေနတဲ့ ဆရာ ဂ်က္ဖရီ ဆက္စ္ကလည္း “သည္ အန္႔ ေအာ့ဖ္ UN ႏိုက္ေဇးရွင္း” ေရးေလမလား … ဒီတစ္ေခါက္က်ရင္ ဘိုႏိုက အမွာစာ မေရးဘဲ တ႐ုတ္နဲ႔ ႐ုရွားက ပူးတြဲ ေရးလိမ့္မယ္ …

ဆရာ ဖရန္စစ္ ဖူကူယားမားကေတာ့ ” ႏ်ဴကလီးယား အစ၊ လူသား၏ နိဂံုး” လို႔ ေရးဖို႔ စဥ္းစားေနေလာက္ၿပီ … ကင္ဂ်ံဳအန္းက အင္တာဗ်ဴး ေပးမွာ ေသခ်ာတယ္ …

ေနာက္တက္ ဆရာေတြကေတာ့ “ဗုဒၶဇၨင္းကို အလယ္ျပဳ၍ ခရစၥယာန္ႏွင့္ အစၥလာမ္ ဝိတ္ခ်ိန္ျခင္း” လို႔ ေရးလိမ့္မယ္ ထင္တယ္ … အဲ … အေမးခံ … ဆာေဗး အလုပ္ခံခ်င္သူေတြေတာ့ တန္းစီေနမွာ …

က်ဳပ္ကေတာ့ အိမ္ေဘး ပတ္ဝန္းက်င္က အေၾကာင္းေလးေတြ ေရးမယ္ … “အသံ” တဲ့ …

ဘာဆက္ ၾကည့္ေနတာလဲ … ေနာက္ေန႔မွ ဖတ္ေလ … 🙂

Leave a comment

Filed under Blogging

ရာသီဥတုအပူ၊ အေနာက္ မ႐ႈႏိုင္မကယ္ႏိုင္ရင္ အေရွ႕ ကူမလား

(ဓာတ္ပံု – SCMP)

သင္ကာ

ဂ်ာမနီႏိုင္ငံ၊ ဘြန္းၿမိဳ႕မွာ က်င္းပတဲ့ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲဟာ တကယ္ အလုပ္ျဖစ္မယ့္ ကိစၥ နည္းနည္းေလာက္နဲ႔ပဲ ပြဲၿပီးသြားခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ႏွစ္ ေဆြးေႏြးပြဲကို ပိုလန္မွာ က်င္းပမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥေရာပရွိ ဘယ္ၿမိဳ႕ေတြမွာပဲ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲေတြကို က်င္းပသည္ျဖစ္ေစ တကယ္အေျဖက အေနာက္က လာပါ့မလား။ အေရွ႕ကေရာ မလာႏိုင္ဘူးလား။ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈ ရလဒ္ကို အေနာက္နဲ႔ အေရွ႕ ဘယ္အျခမ္းမွာ ပိုၿပီး ရင္ဆိုင္လာေနရသလဲ။

ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈဟာ စဥ္ဆက္မျပတ္ ေရရွည္ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈကို ထည့္မတြက္တဲ့ စီးပြားေရး မိုဒယ္ရဲ႕ ထင္မထားတဲ့ အက်ိဳးဆက္ နမူနာ ျဖစ္ပါတယ္။ အိႏၵဴျမစ္ဝွမ္းလို အာရွေဒသ တခ်ိဳ႕ဟာ ၂၁၀၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ လူေနလို႔ မရေအာင္ ပူေလာင္လိမ့္မယ္လို႔ ေဟာကိန္းထုတ္ထားတာ ရွိပါတယ္။

ႀကီးမားတဲ့ ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕ႀကီးေတြဟာ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ ျမင့္တက္လာတဲ့ ၿခိမ္းေျခာက္မႈကို ရင္ဆိုင္ေနရပါၿပီ။ ဘံုသယံဇာတေတြ ျဖစ္တဲ့ ေျမ၊ ေရ၊ သစ္ေတာေတြဟာလည္း အလြန္အကြ်ံသံုးစြဲၿပီး ျဖစ္ေနပါၿပီ။ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈဟာ စိုက္ပ်ိဳးေရးကို ထိခိုက္ေစၿပီး သန္းရာခ်ီတဲ့ ကမာၻ႔လူသားေတြအတြက္ စားနပ္ရိကၡာ ျပႆနာကို ျဖစ္ေစမွာပါ။

Continue reading

Leave a comment

Filed under Article, Ecology, Economics, Environment

ေသြးမစြန္းတဲ့ ဇင္ဘာေဘြ အာဏာသိမ္းမႈနဲ႔ မူဂါဘီ က်ဆံုးခန္း

သင္ကာ

ဆယ္စုႏွစ္ ၄ ခုနီးပါးၾကာ ဇင္ဘာေဘြႏိုင္ငံကို အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ သမၼတ ေရာဘတ္ မူဂါဘီရဲ႕ အာဏာကေတာ့ နိ႒ိတံသြားပါၿပီ။ ဇင္ဘာေဘြ စစ္တပ္က ႐ုတ္တရက္၊ ျမန္ျမန္နဲ႔ ေသြးမစြန္းတဲ့ အာဏာလႊဲေျပာင္းမႈကို လုပ္ေပးႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

သူ႔ရဲ႕ ဇာႏု-ပီအက္ဖ္ ပါတီကလည္း သူ႔ကို ပါတီ ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္က ထုတ္ပစ္လိုက္ၿပီး စစ္တပ္နဲ႔ ပူးေပါင္းခဲ့ပါတယ္။ စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းတဲ့ ဇင္ဘာေဘြ အာဏာ လႊဲယူဖို႔ ႀကိဳးပမ္းမႈမွာ စစ္တပ္က ‘အာဏာသိမ္း’ တာ မဟုတ္ဘူးလို႔ အစဥ္တစိုက္ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ တျခား စိတ္ဝင္စားစရာ ဘာေတြ ရွိေသးသလဲ။

စစ္တပ္အႀကီးအကဲကို ကာကြယ္ဖို႔ အာဏာသိမ္းမႈ လုပ္ခဲ့တာလား ?

မူဂါဘီက ဒုတိယ သမၼတ အီမာဆန္ မနန္ဂါဂဝါကို ျဖဳတ္ပစ္တဲ့ ကိစၥမွာ စစ္တပ္က ဝင္တားခဲ့ပါေသးတယ္။ မနန္ဂဝါကို ျဖဳတ္ပစ္တာဟာ အသက္ ၉၃ ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္တဲ့ မူဂါဘီက သူ႔ဇနီး ဂေရ႕စ္ကို သမၼတအျဖစ္ ခန္႔မလို႔ ေျခလွမ္း လွမ္းတယ္ဆိုတာ သိလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

Continue reading

Leave a comment

Filed under Article, International Affairs