Category Archives: Dictionary

ေခတ္ေဟာင္းသမိုင္း အသံလွယ္ အမည္နာမမ်ား (၂)

ေခတ္ေဟာင္းသမိုင္း အသံလွယ္ အမည္နာမမ်ား (၂)

(ပထမတပိုင္းမွာ က ကေန ဂ အထိ တင္ထားၿပီးၿပီ။ အခု က်န္တာ ဆက္တင္ေပးပါမယ္။)


ငဘုတ (ႏိုင္ငံျခား) – ဘုဓမ္ (Boodhm) [ROB, X, p. 106]


စကာလာ (အီတလီ) – Bernardo Scala ၊ “လက္နက္ စက္ဆရာ စကာလာ” [လႊတ္ေတာ္ပု၊ ဒု၊ စာ ၅၆၀]
စတုဗန္ကြ်န္း – Cheduba ကြ်န္း (မာန္ေအာင္ကြ်န္း)။ အငူစြန္း ေလးခုရွိသျဖင့္ စတုဘာဟု အမည္တြင္ခဲ့ေသာ ကြ်န္းျဖစ္သည္။ [Travels, p. 217]
စတိုဝါ (အဂၤလိပ္) – ကပၸတိန္ စထ႐ိုဗာ (Capt.G. A. Strover)
စတိႆ – တ႐တ္ႏိုင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္တြင္ရွိေသာ ပန္းေသးျပည္ [မွန္နန္း၊ ပ၊ စာ ၇၈]
စပ်စ္ရာ (အဂၤလိပ္) – ေသာမတ္စပီးယား (Thomas Spears)
စာဇင္ (အဂၤလိပ္) – ရဲစခန္းမႉးေအာက္ အဆင့္နိမ့္ေသာ ရဲအရာရွိငယ္ (sergeant)။ “စာဇင္ထံသြားေရာက္ ေျပာဆို။ မရွင္းမလင္း မထုေခ်ဝံ့၍ ထြက္ေျပးလာေၾကာင္း” [လႊတ္ေတာ္ပု၊ ဒု၊ စာ ၁၄]
စိန (စိန္႔) – တ႐ုတ္လူမ်ိဳး၊ တ႐ုတ္တို႔ ေနထိုင္ေသာ ႏိုင္ငံ [တ႐ုတ္ႏို္ငငံ ခ်င္းမင္းဆက္ေခတ္ (ဘီစီ ၂၅၅-၂၀၆) မွစ၍ ခ်င္းမင္းဆက္ အုပ္စိုးရာေဒသႏွင့္ လူမ်ိဳးကို China ဟု ေခၚတြင္ခဲ့ရာမွ တ႐ုတ္ႏို္ငငံႏွင့္ လူမ်ိဳးကို စိန္႔တိုင္း၊ စိန္႔ သို႔မဟုတ္ စိန လူမ်ိဳးဟု ေခၚခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္တို႔ကမူ ဟန္႔ေခတ္ (ဘီစီ ၂၀၆-ေအဒီ ၂၂၀) မွစ၍ မိမိတို႔လူမ်ိဳးကို ဟန္႔ဟု ေခၚခဲ့ၾကသည္။] [ရည္စိန္၊ ပ်ဴေခတ္၊ စာ ၃-၄ႏွင့္ ဝင္း]
စီကာဒဂၤါး (အာရဗစ္ sikka) – ၿဗိတိသွ်တို႔ စိုးမိုးအုပ္ခ်ဳပ္ေသာ အိႏၵိယႏိုင္ငံအတြင္း သံုးစြဲရန္ အဂၤလိပ္အေရွ႕ အိႏၵိယကုမၸဏီက ၁၈၃၅ ခုႏွစ္အထိ သြန္းလုပ္ခဲ့ေသာ ဒဂၤါး [Hobson, pp. 834-5]

Continue reading

Leave a comment

Filed under Dictionary, History

ေခတ္ေဟာင္းသမိုင္း အသံလွယ္ အမည္နာမမ်ား

319017_162943840451344_100002071887567_349156_2443644_n

ေခတ္ေဟာင္းသမိုင္း အသံလွယ္ အမည္နာမမ်ား

က
ကမန္ပိုက္ – ယခု ထိုင္းႏိုင္ငံ Kamphaeng Phet ၿမိဳ႕ [ရာဇဝင္သစ္၊ တ၊ စာ ၄၉ ေအာက္]
ကရနံမတ္ျဗင္ – ကာနယ္မက္ဘင္း (Colonel and later Brigadier General Mc Bean)
ကရနံအစ္သျမစ္ – ကာနယ္စမစ္ (Lieutenant Colonel D.C Smith)
ကရနက္ – (အဂၤလိပ္ Carronade)
ကေလမံဝီလ်မ္း (အဂၤလိပ္) – ကလီးမင္းဝီလ်ံ (Dr. Clement Williams)
ကလမၺဳ – သီရိလကၤာႏိုင္ငံ ကိုလံဘို (Colombo) ၿမိဳ႕ေတာ္ [သာသနာ၊ စာ ၆၆]
ကာနက္ပ (အီတလီ) – B. Canepa
ကာနယ္ဂြ်န္ဆင္ (အဂၤလိပ္) – Colonel Johnstone
ကာနယ္ရဇၨင္ဘင္သင္/ကာရနံရဇၨင္ဘင္သင္ (အဂၤလိပ္) – ကာနယ္ရစ္ခ်တ္ဘင္ဆင္ (Colonel Richard Benson)
ကာေမရာတာ (ေပၚတူဂီ) – A. J. Camaretta (မင္းတုန္းမင္းလက္ထက္တြင္ ကုလားဝန္အျဖစ္ အမႈထမ္းခဲ့ဖူးသူ)
ကာမိုဒိုလံဘာ (အဂၤလိပ္) – ကိုမိုဒိုလင္းဘတ္ (Commodore Lambert) [ကုန္းေဘာင္၊ တ၊ စာ ၃၀၉]
ကာရနယ္လေဘာ္ရနီ (အဂၤလိပ္) – ကာနယ္ဟင္နရီဘာေန (Col. Henry Burney) [ကုန္းေဘာင္၊ တ၊ စာ ၉၅]
ကာရနယ္လအာရဘတ္ဖိုက္ (အဂၤလိပ္) – ကာနယ္အယ္လ္ဘတ္ဖိုက္ (Col. Albert Fytche)
ကာလာဂရတီ (အာေမနိယံ) – William Calogreedy

Continue reading

Leave a comment

Filed under Dictionary, History

Glossary of Philosophical and Foreign Words (3)

ဝဲလ် ဒူးရန့်၏ ဒဿနဆိုင်ရာနှင့် စကားလုံးစိမ်းများ ခက်ဆစ် (၃)
A Will Durant Glossary of Philosophical and Foreign Words (3)

(အတိုကောက် – L=လက်တင်၊ F=ပြင်သစ်၊ G=ဂျာမန်၊ S=စပိန်၊ A=အာရဗီ၊ R=ရုရှ)

ဝယ်လ် ဒူးရန့်၏ နာမည်ကျော် The Story of Philosophy: the Lives and Opinions of the Greater Philosophers စာအုပ်ကို မြန်မာဒဿနဆရာများ မိတ်ဆက်စဉ်ကပင် စိတ်ဝင်စားခဲ့သည်။ ဒဿနရေးရာများကို အနှစ်ချုပ်ရေးကြရာတွင် ဝယ်လ် ဒူးရန့်၏ စာအုပ်ကိုပင် ကိုးကားကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်းများစွာက ပန်းဆိုးတန်းအဟောင်းဆိုင်တွင် ထိုစာအုပ် အဟောင်းလေးကို တွေ့၍ ဝယ်ခဲ့သည်။ မြတ်နိုး၍သာ ဝယ်ရသည်၊ ဖတ်နိုင်သည်ကား မဟုတ်။

တလောက အွန်လိုင်းတွင် ဝယ်လ် ဒူးရန့် အမှတ်တရ ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တွင် သူရေးခဲ့သော စာအုပ်များထဲမှ စကားလုံး ခက်ဆစ်များ ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပါဠိစာအုပ်ကလေးတွေ ဖတ်ကြည့်ပြီးနောက် အနောက်တိုင်း ဒဿနစကားလုံးများကို မြန်မာလို ကျစ်ကျစ်လစ်လစ် လက်ကလိလိုခြင်းက တကြောင်း အားသည့်အချိန်တွင် ရေးဖြစ်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ မှားယွင်းလျှင်သော်လည်းကောင်း၊ ကျနော် ဘာသာပြန်ဆိုသည်ထက် ကောင်းသော စကားလုံး ကျစ်ကျစ်ရှိလျှင်သော်လည်းကောင်း ဝေဖန်အကြံပြုခြင်းကို ကြိုဆိုပါကြောင်း။ ဘာသာပြန်ရာတွင် အဘိဓာန်များရော၊ ဖွင့်ဆိုချက်အသီးသီးကိုပါ နှီးနှောပါသည်။ ပါဠိစကားလုံးများနှင့် လှယ်သော်ငြားလည်း ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ အယူအဆကို တထပ်တည်း မိနေသော ဒဿနစကားလုံးများ ဖြစ်သည်ဟုကား မယူဆစေပါ။ (သင်ကာ)

ခက်ဆစ် (A)

ခက်ဆစ် (B)

C

Calvinism – ငရဲသစ်ငုတ် ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကယ်တင်ခံရခြင်းတို့တွင် တသီးပုဂ္ဂလ တဦးချင်းစီကို ထာဝရ ဘုရားသခင်က ကြိုတင်ပြဌာန်းပြီး ဖြစ်ကြောင်း လက်ခံသည့် ပရိုတက်စတင့် ခရစ်ယာန် အယူအဆ။

Caput Nili (L) – နိုင်းမြစ်တွင် အဖျားခံသော။ အရာဝတ္ထုတို့၏ ရင်းမြစ်ကြောင်းခံဖြစ်သော။

Causality – အကြောင်းနှင့် အကျိုးတို့၏ ဖြစ်စဉ်။ အကြောင်းကြောင့် အကျိုးဖြစ်ခြင်း နိယာမ။ သဟေတုကဝါဒ။

Cherchez la femme (F) – အစွယ်လိုသူ မိဘုရား။

အလက်ဇန်းဒါးဒူးမားက ၁၈၅၄ ထုတ် သူ၏ The Mohicans of Paris ဝတ္ထုတွင် စသုံးသည်။ ယင်းဝတ္ထုထဲတွင် “ဘယ်ပြဿနာမဆို ပြောလာသမျှ ကြည့်လိုက်၊ မိန်းမတွေကြောင့် ဆိုတာချည်းပဲ။ ဒါနဲ့ ပြောလိုက်တယ် အစွယ်လိုသူ မိဖုရားတွေချည်းပဲလို့” ဟု ရေးထားသည်။ နောက်ပိုင်း စုံထောက်ဝတ္ထုများတွင် ဘယ်လိုပြဿနာပဲဖြစ်ဖြစ် မိန်းမတွေကြောင့်ချည်းပဲဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် သုံးလာသည်။ နောင်တွင် မည်သည့် ပြဿနာဖြစ်စေ ထူးမခြားနားသော ပြဿနာအရင်းခံကိုသာ တွေ့မည်ဟူသော ရှင်းပြချက်များတွင် ရည်ညွှန်းသုံးစွဲလာသည်။

Cherchez les forts (F) – အကာအကွယ်ရှာသည်။

Chordates – ကျောရိုးရှိ ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါများ။

Concept – အယူ။ ဒဿနဆိုင်ရာ အယူအဆ။

Consciousness – သတိ။ သိစိတ်။

Corpus Prescriptionum (L) – နိမိတ်ပုံအစု။ ကြိုတင် နိမိတ်ထင်မှုများ။ ရှေ့က အတွေ့အကြုံများအပေါ် အခြေခံသည့် ယူဆမှု။

Cosmology – စကြာဝဠာဗေဒ။

Credo quia impossibile (L) – အစိန္တေယျဖြစ်နေ၍ ယုံမှတ်ထားလိုက်ခြင်း။ မကြံတတ်၍ ယုံမှတ်လိုက်သည်။

Crura cerebra (L) – ဦးနှောက်၏ ခြေထောက်များ။ ခံစားခြင်းနှင့် အတွေးအခေါ်ကို ထိန်းချုပ်သော ဦးနှောက်ရှေ့ခြမ်း၏ အထောက်အကူ အစိတ်အပိုင်း ၂ ခု။

Cytology – ကလာပ်စည်းဗေဒ။ ဆဲလ်ဗေဒ။

(ဆက်လက် ဖော်ပြပါမည်)

Leave a comment

Filed under Dictionary, Philosophy

My Collection of Dic; Encyclo; & Ref; Books 4

အဘိဓာန်၊ စွယ်စုံကျမ်းနှင့် ရည်ညွှန်းကိုးကားစာအုပ်

(၁) A English and Burmese Dictionary, Charles Lane (မက္ခရာမင်းသားကြီး အမှာစာရေး)
(၂) Shakespeare Lexicon: A Complete Dictionary (Vol. A-L)
(၃) Sanskrit-English Dictionary
(၄) The Sacred Books of China: The Texts of Confucianism – Part I
(၅) The Scared Books and Early Literature of East (Vol. I) Babylonia and Assyria
(၆) The Scared Books and Early Literature of East (Vol. II) Egypt
(၇) The Scared Books and Early Literature of East (Vol. III) Ancient Hebrew
(၈) The Scared Books and Early Literature of East (Vol. IV) Medieval Hebrew
(၉) The Scared Books and Early Literature of East (Vol. V) Ancient Arabia
(၁၀) The Scared Books and Early Literature of East (Vol. VI) Medieval Arabic, Moorish and Turkish
(၁၁) The Scared Books and Early Literature of East (Vol. VII) Ancient Persia
(၁၂) The Scared Books and Early Literature of East (Vol. VIII) Medieval Persia
(၁၃) The Scared Books and Early Literature of East (Vol. IX) India and Brahmanism
(၁၄) The Scared Books and Early Literature of East (Vol. X) India and Buddhism
(၁၅) The Scared Books and Early Literature of East (Vol. XII) Medieval China
(၁၆) The Scared Books and Early Literature of East (Vol. XIII) Japan
(၁၇) The Sacred Books and Early Literature of East (Vol. XIV) The Great Rejected Books of the Biblical Apocrypha
(၁၈) Sacred Books of the East (Vol. XLIX)
(၁၉) Dictionary of Philosophy and Psychology (Vol. I, Vol. II & Vol. III-Part I+II)
(၂၁) The Literary Works of Leonardo Da Vinci (Vol. I & II)
(၂၂) A History of Indian Philosophy (Vol. I, II, III, IV & V) – S. Dasgupta
(၂၃) Illustrated Catalouge of the Post-Exposition Exhibition
(၂၄) Encyclopedia Biblica: A Dictionary of the Bible (Vol. I)
(၂၅) Encyclopedia of Religion and Ethics (Index Vol, Vol. I, II, III, IV, V, VII, VIII) IX, XII)
(၂၆) A Dictionary of the English Language – (Vol. I, II) – Samuel Johnson
(၂၇) Cyclopedia of Painters and Painting (Vol. I, II)
(၂၈) The Animal Kingdom (1834) – (Vol. III)
(၂၉) An American Dictionary of the English Language (Vol. I)
(၃၀) The Bird Book (North American Bird)

Leave a comment

Filed under Dictionary, e-Book, Reference

My Collection of Dic; Encyclo; & Ref; Books 3

အဘိဓာန်၊ စွယ်စုံကျမ်းနှင့် ရည်ညွှန်းကိုးကားစာအုပ်

(၁) Dictionary of IT, Technology and Telecommunications
(၂) Handbook of Herbs and Spices, Vol. 2
(၃) Countries and Their Culture Vol. 1+2
(၄) Dictionary of Leisure, Travel and Tourism
(၅) Firefly (၅ ဘာသာ ပုံပြ အဘိဓာန် – အင်္ဂလိပ်၊ စပိန်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ၊ အီတလီ)
(၆) Concise Routeledge Encyclopedia of Philosophy
(၇) The Qur’an: An Encyclopedia
(၈) Popular Dictionary of Buddhism – C. Humphreys
(၉) The SAGE Dictionary of Social Research Methods
(၁၀) The A-Z of Social Research
(၁၁) Encyclopedia of Atmosphere Science
(၁၂) Dictionary of Feminist Theology
(၁၃) Westminster Dictionary of Theological Terms

Continue reading

Leave a comment

Filed under Dictionary, e-Book, Research

My Collection of Dic; Encyclo; & Ref; Books 2

အဘိဓာန်၊ စွယ်စုံကျမ်းနှင့် ရည်ညွှန်းကိုးကားစာအုပ်

(၁) အများသုံး မြန်မာ-အင်္ဂလိပ်-ပါဠိ အဘိဓာန် – ဦးဟုတ်စိန်
(၂) A Dictionary of the Burmese Language (Burmese-English) – A. Judson
(၃) A Dictionary, English and Burmese – A Judson
(၄) International Encyclopedia of Social Sciences, Vol. 1 (A-C) – William A. Darity Jr. (Ed)
(၅) International Encyclopedia of Social Sciences, Vol.2 (C-E) – William A. Darity Jr. (Ed)
(၆) International Encyclopedia of Social Sciences, Vol.3 (E-I) – William A. Darity Jr. (Ed)
(၇) International Encyclopedia of Social Sciences, Vol.4 (I-M) – William A. Darity Jr. (Ed)
(၈) International Encyclopedia of Social Sciences, Vol.5 (M-O) – William A. Darity Jr. (Ed)
(၉) International Encyclopedia of Social Sciences, Vol.6 (O-T) – William A. Darity Jr. (Ed)
(၁၀) International Encyclopedia of Social Sciences, Vol.7 (R-S) – William A. Darity Jr. (Ed)
(၁၁) International Encyclopedia of Social Sciences, Vol.8 (S-V) – William A. Darity Jr. (Ed)
(၁၁) International Encyclopedia of Social Sciences, Vol.9 (W-Z) – William A. Darity Jr. (Ed)
(၁၂) The Devil’s Dictionary – Ambrose Bierce
(၁၃) The Cambridge Dictionary of Philosophy
(၁၄) Dictionary of Architecture
(၁၅) Dictionary of Shakespearian Quotations
(၁၆) A Handbook of Terrorism and Insurgency in Southeast Asia
(၁၇) Handbook on the Northeast and Southeast Asian Economies
(၁၈) The Holocaust Encyclopedia
(၁၉) A Kant Dictionary
(၂၀) Oxford Dictionary of Law
(၂၁) Routledge Encyclopedia of Philosophy
(၂၂) The Oxford Dictionary of Quotations
(၂၃) Animal Encyclopedia Vol. 1,2,3,4

Leave a comment

Filed under Dictionary, e-Book, Reference

My Collection of Dic; Encyclo; & Ref; Books 1

အဘိဓာန်၊ စွယ်စုံကျမ်းနှင့် ရည်ညွှန်းကိုးကားစာအုပ်

(၁) ၂၁ ရာစု လူမှုဝေါဟာရများ (၁)
(၂) ၂၁ ရာစု လူမှုဝေါဟာရများ (၂)
(၃) ၂၁ ရာစု လူမှုဝေါဟာရများ (၃)
(၄) ၂၁ ရာစု လူမှုဝေါဟာရများ (၄)
(၅) ကမ္ဘာ့စကားပုံထဲက မိန်းမသား – ညီသစ်
(၆) ကမ္ဘာ့နေ့ကြီးရက်ကြီးများနှင့် မြန်မာ့နေ့ကြီးရက်ကြီးများ – ဦးဝမ်ထိန်
(၇) စကားပုံအလင်းပြကျမ်း – ကြည်ဦး
(၈) A Guide Book of U.S Coins
(၉) မြန်မာစာလုံးပေါင်းသတ်ပုံကျမ်းနှင့် ခွဲထား
(၁၀) မြန်မာစွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၁)၊ အပိုင်း (က)
(၁၁) မြန်မာစွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၁)၊ အပိုင်း (ခ)
(၁၂) မြန်မာဆိုရိုးစကား
(၁၃) မြန်မာ့ရိုးရာ စကားထာများ-ကြည်ဦး
(၁၄) လူတိုင်းမှာ အလားအလာရှိတယ်နှင့် အဆိုအမိန့်များ-မြင့်စိုးလှိုင်
(၁၅) သတင်းစာ-၁၉၆၃၊ သြဂုတ်
(၁၆) သတင်းစာ-၁၉၆၃၊ စက်တင်ဘာ
(၁၇) သတင်းစာ-၁၉၆၃၊ အောက်တိုဘာ
(၁၈) သတင်းစာ-၁၉၆၃၊ နိုဝင်ဘာ
(၁၉) သတင်းစာ-၁၉၆၃၊ ဒီဇင်ဘာ
(၂၀) သတင်းစာ-၁၉၆၄၊ ဇန်နဝါရီ
(၂၁) သတင်းစာ-၁၉၆၄၊ ဖေဖော်ဝါရီ
(၂၂) သတင်းစာ-၁၉၆၄၊ မတ်
(၂၃) သုခမှတ်စု
(၂၄) သုတေသန သရုပ်ပြအဘိဓာန်-ဦးသြဘာသ

Continue reading

Leave a comment

Filed under Dictionary, e-Book, Reference