Category Archives: Article

ဗယ္လင္တိုင္းေဒးကို ဘယ္ႏိုင္ငံေတြက အျပစ္ျမင္ၾကသလဲ


ဗယ္လင္တိုင္းေဒးကို ခ်စ္သူနဲ႔အတူ ေပ်ာ္ရႊင္ရတဲ့ေန႔လို႔ မသတ္မွတ္ဘဲ လက္မထပ္ခင္ နက္႐ိႈင္းတဲ့ ဆက္ဆံေရး ရွိျခင္းကို လက္မခံတဲ့ ႏိုင္ငံေတြ၊ ဘာသာေရး အစဥ္အလာ၊ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ ေသြဖည္တယ္လို႔ ယူဆတဲ့ေဒသေတြလည္း ရွိပါတယ္။

တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြက ဥပေဒနဲ႔ေတာင္ ထုတ္ျပန္တားျမစ္တာမ်ိဳး ရွိပါတယ္။ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံမွာ ဗယ္လင္တိုင္းေဒးကို အစၥလာမ္နဲ႔ မေလ်ာ္ညီဘူးဆိုၿပီး တရား႐ံုးက တားျမစ္ထားတာ ၂ ႏွစ္ရွိပါၿပီ။ တာလီဘန္ေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ေနတဲ့ ဂ်မီယတ္ အူလီမာ အီ အစၥလာမ္ အဖြဲ႔က ဗယ္လင္တိုင္းေန႔ ေရာက္ရင္ ႐ႈတ္ခ် ဆႏၵျပတာေတြေတာင္ လုပ္ၾကပါတယ္။

အီရန္ႏိုင္ငံက ဗယ္လင္တိုင္းေန႔ကို တရားဝင္ ပိတ္ပင္ျခင္း မရွိေပမယ့္ ဆန္႔က်င္တဲ့ လႈပ္ရွားမႈေတြေတာ့ လုပ္ၾကပါတယ္။ အီရန္ ေစ်းဆိုင္ေတြမွာ ဗယ္လင္တိုင္းနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ အသဲပံု ေဘာလံုး၊ ႏွင္းဆီပန္းအနီကအစ လက္ေဆာင္ပစၥည္းေတြ ေရာင္းခ်ခြင့္ မျပဳပါဘူး။

Continue reading

Advertisements

Leave a comment

Filed under Article, Religion

ကိုရီးယားကြ်န္းဆြယ္က အားကစားနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး


သင္ကာ

ေတာင္ကိုရီးယားႏိုင္ငံ၊ ၿပံဳခ်မ္းၿမိဳ႕မွာ က်င္းပမယ့္ ေဆာင္းရာသီ အိုလံပစ္ပြဲေတာ္ကို အေၾကာင္းျပဳၿပီး ၂ ႏွစ္အတြင္း ေတာင္နဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယားတို႔ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ေတြ႔ဆံုေဆြေႏြးမႈ ျဖစ္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယားဟာ ၁၉၆၄ ခုႏွစ္ကတည္းက အိုလံပစ္ ၿပိဳင္ပြဲေတြမွာ ဝင္ၿပိဳင္ခဲ့ၿပီး ဆုတံဆိပ္ ၅၆ ခု ရရွိထားၿပီး အဲဒီထဲက ႏွစ္ခုက ေဆာင္းရာဆီ အိုလံပစ္ပြဲမွာ ရခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အားကစားဟာ ဆိုးလ္နဲ႔ ၿပံဳယမ္းကို မိတ္ပ်က္မႈေတြ ျဖစ္ေစသလို ေပါင္းစည္းမႈကိုျဖစ္ေစတဲ့ သာဓကေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။

Continue reading

Leave a comment

Filed under Article, Politics

အေကာင္းျမင္ ၂၀၁၇

ကိုသင္ကာ

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ႏွစ္ခ်ဳပ္ကို အမ်ိဳးမ်ိဳး အမ်ားအျပား ေရးၾကတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ၊ စစ္ပြဲေတြ၊ အစြန္းေရာက္ေတြရဲ႕ ဗံုးခြဲမႈေတြ၊ မေတာ္တဆမႈေတြအျပင္ ေဟာလိဝုဒ္မွာ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ထိပါးေႏွာက္ယွက္မႈတဲ့ ကိစၥေတြအထိ စိတ္မသက္သာစရာေတြ ရက္စြဲစဥ္အလိုက္ အမ်ားအျပားေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒီလိုျဖစ္စဥ္ေတြထဲကမွ အေကာင္းဘက္ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ ကိစၥေတြကို ထုတ္ႏုတ္ေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။

ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈ ကာကြယ္ေရးဆိုင္ရာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ပဲရစ္ သေဘာတူညီခ်က္

ပဲရစ္ သေဘာတူညီခ်က္မွာ ဆီးရီးယားနဲ႔ နီကာရာဂြာတို႔က လက္မွတ္ေရးထိုးလိုက္တာေၾကာင့္ တစ္ကမာၻလံုးမွာ ႏိုင္ငံတိုင္းက ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈ ကာကြယ္ေရးမွာ ပါဝင္လာၿပီလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ သမၼတ ေဒၚနယ္ ထရမ့္ တက္လာၿပီးေနာက္ ပဲရစ္ သေဘာတူညီခ်က္ကေန ႏုတ္ထြက္မယ္လို႔ ေၾကညာခဲ့ေပမယ့္ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းအရ ၂၀၂၀ ႏိုဝင္ဘာ ၄ ရက္ေန႔အထိ အၿပီးအပိုင္ ေက်ာခိုင္းလို႔ မရေသးပါဘူး။ အေကာင္းျမင္ရတဲ့ အေၾကာင္းကေတာ့ ေနာက္လာမယ့္ အေမရိကန္ သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ၂၀၂၀ ႏိုဝင္ဘာ ၃ ရက္ေန႔မွာ ျဖစ္လို႔ပါပဲ။
ကမာၻ႔ဘဏ္ကလည္း ေရနံနဲ႔ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔ ထုတ္လုပ္မႈေတြအတြက္ ေခ်းေငြေတြကို ရပ္ဆိုင္းေတာ့မယ္လို႔ ေၾကညာထားပါတယ္။

Continue reading

Leave a comment

Filed under Article, Ecology, Environment, Health, Poverty, Review

၂၀၁၇ သမင္လည္ျပန္

(Time)

၂၀၁၇ သမင္လည္ျပန္

သင္ကာ

ဇန္နဝါရီ
ဇန္နဝါရီ ၁ – တူရကီႏိုင္ငံ၊ အစၥတန္ဘူလ္ရွိ ႏိုက္ကလပ္တစ္ခုကို ေသနတ္နဲ႔ ဝင္ပစ္လို႔ ၃၉ ဦး ေသဆံုးၿပီး အမ်ားစုက ႏိုင္ငံျခားသားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ပစ္ခတ္မႈ ျဖစ္ၿပီး ၁၆ ရက္အၾကာမွာ ရဲက ေသနတ္သမားကို ဖမ္းမိခဲ့ပါတယ္။
ဇန္နဝါရီ ၅ – အေမရိကန္ ဖေလာ္ရီဒါ ေလဆိပ္မွာ အီရတ္စစ္ျပန္ အက္စတီဘန္ ဆန္တီယာဂိုက ေသနတ္နဲ႔ ပစ္ခတ္လို႔ ငါးဦး ေသဆံုးၿပီး ရွစ္ဦး ဒဏ္ရာရပါတယ္။ သူ႔ကိုလည္း ဖမ္းမိခဲ့ပါတယ္။
ဇန္နဝါရီ ၂၀ – သန္းၾကြယ္သူေဌးႀကီး ေဒၚနယ္ထရမ့္ ၄၅ ဦးေျမာက္ အေမရိကန္ သမၼတ ျဖစ္လာပါတယ္။ သူတက္လာၿပီးေနာက္ မြတ္စလင္ႏိုင္ငံေတြကေန လာမယ့္သူေတြကို ပိတ္ပင္မႈ မ်ိဳးစံု စတင္ခ်မွတ္ပါတယ္။

ေဖေဖာ္ဝါရီ
ေဖေဖာ္ဝါရီ ၈ – နည္းပညာကုမၸဏီ HP က အိုင္ယာလန္ႏိုင္ငံ၊ ကီလ္ဒရယ္၊ လိဇက္လစ္ပ္ရွိ စက္႐ံုတစ္ခုကို ပိတ္သိမ္းလိုက္တဲ့အတြက္ လူ ၅၀၀ အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္သြားပါတယ္။

Continue reading

Leave a comment

Filed under Article, Review

ေဂ်႐ုဆလင္ – အစၥေရး၊ ပါလက္စတိုင္းနဲ႔ အာရပ္ကမာၻၾကား တေၾကာ့ျပန္ မီးပြား

ကိုသင္ကာ

အေမရိကန္ သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္က ေဂ်႐ုဆလင္ကို အစၥေရးႏိုင္ငံရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳလိုက္ၿပီး အေမရိကန္ သံ႐ံုးကိုလည္း တဲလ္အဗစ္ကေန ေဂ်႐ုဆလင္ကို ေျပာင္းဖို႔ ဆံုးျဖတ္ထားတာဟာ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ျပႆနာကို မီးျပန္ေမႊးလိုက္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဇင္ဘာ ၆ ရက္ေန႔က သမၼတ ထရမ့္ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ အေမရိကန္ မူဝါဒကို ခ်ိဳးေဖာက္ရာေရာက္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာက ျပစ္တင္ေဝဖန္မႈေတြကို ျဖစ္ေပၚေစကာ ကမာၻတဝန္း ဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။

လတ္တေလာမွာေတာ့ ေဂ်႐ုဆလင္မွာ ဘယ္ႏိုင္ငံက သံ႐ံုးမွ မရွိေသးပါဘူး။ ေဂ်႐ုဆလင္အေရးဟာ အကဲဆတ္တဲ့ ကိစၥျဖစ္ၿပီး အစၥေရး-ပါလက္စတိုင္း ပဋိပကၡမွာ အဓိက အခ်က္အျခာ ျပႆနာ ျဖစ္ပါတယ္။

ထရမ့္ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ အာရပ္ေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒေတြကို အာ႐ံုေထြျပားေစတယ္လို႔ ျပည္ပေရာက္ ပါလက္စတိုင္း ေပၚျပဴလာကြန္ဖရင့္ ဥကၠ႒ ဆယ္လ္မန္ အဘူ ဆစ္တာက ေျပာပါတယ္။ သမၼတ ထရမ့္ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္ဟာ ပါလက္စတိုင္း၊ ေဂ်႐ုဆလင္တို႔နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တည္ၿငိမ္ေနတဲ့ လူေတြကို ဆြေပးလိုက္တာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ဆစ္တာ က ဆိုပါတယ္။

ဘာသာေရး အထြဋ္အျမတ္ေနရာျဖစ္တဲ့ ေဂ်႐ုဆလင္ဟာ ဂ်ဴး၊ ခရစ္ယာန္နဲ႔ မြတ္စလင္ေတြအတြက္ ထူးျမတ္တဲ့ ေနရာတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။
၁၉၄၈ အာရပ္-အစၥေရး စစ္ပြဲမွာ အစၥေရးက ေဂ်႐ုဆလင္ အေနာက္ဘက္ျခမ္းကို သိမ္းပိုက္လိုက္ၿပီး အစၥေရးႏိုင္ငံ တည္ေထာင္ခ်ိန္မွာ ပါလက္စတိုင္းေတြဟာ ကပ္ေဘးဆိုက္ေစတယ္ဆိုကာ ပါလက္စတိုင္း ၇ သိန္းခြဲကို ႏွင္ထုတ္လိုက္ပါတယ္။

Continue reading

Leave a comment

Filed under Article, International Affairs, Politics

ရာသီဥတုအပူ၊ အေနာက္ မ႐ႈႏိုင္မကယ္ႏိုင္ရင္ အေရွ႕ ကူမလား

(ဓာတ္ပံု – SCMP)

သင္ကာ

ဂ်ာမနီႏိုင္ငံ၊ ဘြန္းၿမိဳ႕မွာ က်င္းပတဲ့ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲဟာ တကယ္ အလုပ္ျဖစ္မယ့္ ကိစၥ နည္းနည္းေလာက္နဲ႔ပဲ ပြဲၿပီးသြားခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ႏွစ္ ေဆြးေႏြးပြဲကို ပိုလန္မွာ က်င္းပမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥေရာပရွိ ဘယ္ၿမိဳ႕ေတြမွာပဲ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲေတြကို က်င္းပသည္ျဖစ္ေစ တကယ္အေျဖက အေနာက္က လာပါ့မလား။ အေရွ႕ကေရာ မလာႏိုင္ဘူးလား။ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈ ရလဒ္ကို အေနာက္နဲ႔ အေရွ႕ ဘယ္အျခမ္းမွာ ပိုၿပီး ရင္ဆိုင္လာေနရသလဲ။

ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈဟာ စဥ္ဆက္မျပတ္ ေရရွည္ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈကို ထည့္မတြက္တဲ့ စီးပြားေရး မိုဒယ္ရဲ႕ ထင္မထားတဲ့ အက်ိဳးဆက္ နမူနာ ျဖစ္ပါတယ္။ အိႏၵဴျမစ္ဝွမ္းလို အာရွေဒသ တခ်ိဳ႕ဟာ ၂၁၀၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ လူေနလို႔ မရေအာင္ ပူေလာင္လိမ့္မယ္လို႔ ေဟာကိန္းထုတ္ထားတာ ရွိပါတယ္။

ႀကီးမားတဲ့ ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕ႀကီးေတြဟာ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ ျမင့္တက္လာတဲ့ ၿခိမ္းေျခာက္မႈကို ရင္ဆိုင္ေနရပါၿပီ။ ဘံုသယံဇာတေတြ ျဖစ္တဲ့ ေျမ၊ ေရ၊ သစ္ေတာေတြဟာလည္း အလြန္အကြ်ံသံုးစြဲၿပီး ျဖစ္ေနပါၿပီ။ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈဟာ စိုက္ပ်ိဳးေရးကို ထိခိုက္ေစၿပီး သန္းရာခ်ီတဲ့ ကမာၻ႔လူသားေတြအတြက္ စားနပ္ရိကၡာ ျပႆနာကို ျဖစ္ေစမွာပါ။

Continue reading

Leave a comment

Filed under Article, Ecology, Economics, Environment

ေသြးမစြန္းတဲ့ ဇင္ဘာေဘြ အာဏာသိမ္းမႈနဲ႔ မူဂါဘီ က်ဆံုးခန္း

သင္ကာ

ဆယ္စုႏွစ္ ၄ ခုနီးပါးၾကာ ဇင္ဘာေဘြႏိုင္ငံကို အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ သမၼတ ေရာဘတ္ မူဂါဘီရဲ႕ အာဏာကေတာ့ နိ႒ိတံသြားပါၿပီ။ ဇင္ဘာေဘြ စစ္တပ္က ႐ုတ္တရက္၊ ျမန္ျမန္နဲ႔ ေသြးမစြန္းတဲ့ အာဏာလႊဲေျပာင္းမႈကို လုပ္ေပးႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

သူ႔ရဲ႕ ဇာႏု-ပီအက္ဖ္ ပါတီကလည္း သူ႔ကို ပါတီ ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္က ထုတ္ပစ္လိုက္ၿပီး စစ္တပ္နဲ႔ ပူးေပါင္းခဲ့ပါတယ္။ စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းတဲ့ ဇင္ဘာေဘြ အာဏာ လႊဲယူဖို႔ ႀကိဳးပမ္းမႈမွာ စစ္တပ္က ‘အာဏာသိမ္း’ တာ မဟုတ္ဘူးလို႔ အစဥ္တစိုက္ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ တျခား စိတ္ဝင္စားစရာ ဘာေတြ ရွိေသးသလဲ။

စစ္တပ္အႀကီးအကဲကို ကာကြယ္ဖို႔ အာဏာသိမ္းမႈ လုပ္ခဲ့တာလား ?

မူဂါဘီက ဒုတိယ သမၼတ အီမာဆန္ မနန္ဂါဂဝါကို ျဖဳတ္ပစ္တဲ့ ကိစၥမွာ စစ္တပ္က ဝင္တားခဲ့ပါေသးတယ္။ မနန္ဂဝါကို ျဖဳတ္ပစ္တာဟာ အသက္ ၉၃ ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္တဲ့ မူဂါဘီက သူ႔ဇနီး ဂေရ႕စ္ကို သမၼတအျဖစ္ ခန္႔မလို႔ ေျခလွမ္း လွမ္းတယ္ဆိုတာ သိလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

Continue reading

Leave a comment

Filed under Article, International Affairs