ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လက္ခံေရးနဲ႔ ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ၁၉၉၃ သေဘာတူညီခ်က္

article-jp-1

ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က စက္တင္ဘာ ၁၉ ရက္ေန႔က ေျပာသြားတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ အေျချပမိန္႔ခြန္းမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကို ထြက္ေျပးတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စိစစ္မႈလုပ္ငန္းစဥ္ကို အခ်ိန္မေရြး စတင္မယ္၊ ျမန္မာနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အၾကား ရရွိထားတဲ့ ၁၉၉၃ သေဘာတူညီခ်က္ေတြကို တိက်စြာလိုက္နာၿပီး လက္ခံမယ္လို႔ ေျပာသြားပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာသြားတာက “ျမန္မာဘက္ကေန ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ ထြက္ေျပးသြားတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကို ျပန္လည္ လက္ခံဖို႔ တိုက္တြန္းေျပာၾကားထားတာ ရွိပါတယ္။

ျပန္လည္ လက္ခံႏိုင္ေရးအတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အမွန္တကယ္ ေနထိုင္ခဲ့ေၾကာင္း စိစစ္မႈလုပ္ငန္းစဥ္ (Verification Process) ကို အခ်ိန္မေ႐ြး စတင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ကၽြန္မတို႔ ျပင္ဆင္ထားပါတယ္။ ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကားမွာ ရရွိခဲ့တဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ေတြကို မူတည္ၿပီး ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ကတည္းက ႏိုင္ငံသားစိစစ္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္တစ္ခု ထူေထာင္ထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီအေပၚမူတည္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံကို ျပန္လာခ်င္တဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကို လက္ခံဖို႔ ကၽြန္မတို႔ အဆင္သင့္ရွိပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က သေဘာတူညီထားတဲ့ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားကို တိက်စြာ လိုက္နာမွာ ျဖစ္ပါတယ္” ဆိုတာပါ။

ဆက္လက္ၿပီး “အမ်ိဳးသားလုံၿခဳံေရးဆိုင္ရာ အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္ (ဦးေသာင္းထြန္း) ေျပာၾကားထားတဲ့အတိုင္း ကၽြန္မတို႔အေနနဲ႔ အဆိုပါ အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ဒုကၡသည္လို႔ ဆန္းစစ္ အတည္ျပဳႏိုင္တဲ့သူေတြ အားလုံးကို ျပန္လည္လက္ခံဖို႔ အသင့္ရွိပါတယ္။ လုံၿခဳံေရး နဲ႔ လူသားခ်င္း စာနာမႈဆိုင္ရာ အေထာက္အပံ့ေတြ လက္ခံရရွိႏိုင္ေရး အတြက္လည္း အာမခံပါတယ္” လို႔ ေျပာသြားပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ARSA အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈျဖစ္တဲ့ ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္ေန႔က စၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ ထြက္ေျပးတဲ့ မြတ္စလင္ ဒုကၡသည္ ၄ သိန္း ၁ ေသာင္းရွိတယ္လို႔ ကုလသမဂၢက ေျပာထားပါတယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာလို႔ အမည္ခံထားတဲ့ အဲဒီ မြတ္စလင္ေတြကို ျပန္လက္ခံေရး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ႏိုင္ငံတကာက ဖိအားေပးေနခ်ိန္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ၁၉၉၃ သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ စိစစ္လက္ခံမယ္လို႔ ေျပာဆိုလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး ဦးအုန္းေဂ်ာ္နဲ႔အဖြဲ႔ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၂၃ ရက္ကေန ၂၈ ရက္အထိ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး မစၥတာ မိုစတာဖီဇာ ရာမန္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ ဒုကၡသည္ခံေနသူေတြအေရး၊ အဲဒီ ဒုကၡသည္ေတြကို ျပန္ပို႔ေရး စတာေတြ ေဆြးေႏြးတာမွာ သေဘာတူ မူၾကမ္းတစ္ခု ထြက္လာပါတယ္။ ၁၉၉၃ သေဘာတူညီခ်က္က အဲဒီေဆြးေႏြးပြဲ ထုတ္ျပန္ခ်က္အေပၚ အေျခခံပါတယ္။

myanmar-and-bangladesh

၁၉၉၂ ေဆြးေႏြးခ်က္ေတြထဲမွာ ဒုကၡသည္ေတြ ကိုယ့္ဆႏၵနဲ႔ ကိုယ္ျပန္ဖို႔ (return voluntary)၊ ဒုကၡသည္ေတြကို စိစစ္မႈေတြ လုပ္ၿပီးရင္ ျပန္လက္ခံေရး ျမန္မာက သေဘာတူဖို႔ (agreed to accept after scrutiny)၊ ျမန္မာမွာ ေနထိုင္ေၾကာင္း အေထာက္အထား ျပႏိုင္သူေတြ ျဖစ္ဖို႔ (evidence of their residence in Myanmar)၊ သူတို႔ ေနခဲ့တဲ့အိမ္ယာ၊ မူလ ေနရာေတြမွာ ျပန္လည္ ေနရာခ်ထားဖို႔ (should be settled in their own households and original places of residence)၊ ကိုယ္ဆႏၵနဲ႔ကိုယ္ လံုၿခံဳစြာ ျပန္ႏိုင္ေရး ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး (UNHCR) ႐ံုးက အကူအညီေပးဖို႔နဲ႔ UNHCR အခန္းက႑ကို ျမန္မာအစိုးရက သေဘာတူဖို႔ ဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြကို ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ေရတပ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သူရသက္ေဆြ (ၿငိမ္း) က သူ႔ရဲ႕ေဖ့စ္ဘုတ္ လူမႈကြန္ရက္မွာ ေရးသားထားတဲ့ ‘ႏိုင္ငံ့တာဝန္နဲ႔ ဘဝေပးအေတြ႔အႀကံဳ (၁)’ ထဲမွာ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ သေဘာတူညီခ်က္ အေျခခံ ၄ ခ်က္ကို ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
တိတိက်က် မဟုတ္ေပမယ့္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ျမန္မာျပည္ကို ျပန္လာလိုတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြဟာ –

-ျမန္မာျပည္မွာေနခဲ႔တဲ႔ အေထာက္အထား ခုိင္ခုိင္မာမာ တင္ျပႏိုင္ရမယ္
-ျမန္မာျပည္မွာ ေမြးတဲ႔ လူေတြျဖစ္ရမယ္၊ အေထာက္အထား ျပႏုိင္ရမယ္
-ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ဆန္႔က်င္တုိက္ခုိက္ေနတဲ႔ လူေတြမျဖစ္ရဘူး
-သူတုိ႔ကုိယ္တုိင္ ျမန္မာျပည္ကုိ ျပန္လာခ်င္တဲ႔ လူေတြျဖစ္ရမယ္ လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အဲဒီ ၁၉၉၃ သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ စိစစ္ၿပီး ၁၉၉၃ ကေန ၁၉၉၇ ခုႏွစ္အတြင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ေရာက္ မြတ္စလင္ ဒုကၡသည္ ၂ သိန္းခြဲအနက္ ၂ သိန္း ၃ ေသာင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ကို ျပန္ဝင္ခဲ့ၾကပါတယ္။

downloadxxxxx-1

သမိုင္းပညာရွင္ ေဒါက္တာ သန္႔ျမင့္ဦးကေတာ့ “တကယ့္တကယ္မွာ အဲဒီမူေဘာင္ကို ဘယ္လို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ၿပီး ဘယ္လို အေကာင္အထည္ ေဖာ္သြားမလဲကေတာ့ ဆက္ေစာင့္ၾကည့္ရပါမယ္။ က်ေနာ္ ထင္တာေတာ့ ႏိုင္ငံတကာက အစိုးရကို အျပင္းအထန္ ေဝဖန္သူေတြကေတာ့ ေက်နပ္ၾကမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံသား အမ်ားစုနဲ႔ အနည္းဆုံး ႏိုင္ငံတကာ အစိုးရအခ်ိဳ႕ကေတာ့ သူမ အေနနဲ႕ ဒီလိုရႈပ္ေထြးတဲ့ အေျခအေနေအာက္မွာ အတတ္ႏိုင္ဆုံး လက္ေတြ႔က်က် ေျပာသြားတယ္လို႔ ေတြးမယ္ထင္ပါတယ္” ဆိုၿပီး ဧရာဝတီသတင္းဌာနရဲ႕ ေမးျမန္းခ်က္ကို ေျဖသြားပါတယ္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ေရာက္ မြတ္စလင္ေတြ ရခိုင္ျပည္နယ္ကို ျပန္ဝင္မယ့္ ကိစၥမွာ လက္ေတြ႔က်သည့္တိုင္ ေရရွည္အားျဖင့္ ေျဖရွင္းရမယ့္ ကိစၥအဆင့္ဆင့္ အမ်ားႀကီး ျဖစ္ေပၚႏိုင္ပါတယ္။

-ရြာလံုးကြ်တ္ မီး႐ိႈ႕ထြက္ေျပးမႈေတြ ရွိတဲ့အတြက္ ေနရပ္လိပ္စာ၊ မူလ အိမ္ေနရာေတြ ဘယ္လို ျပန္ေဖာ္ျပမလဲ။ အေထာက္အထားအျဖစ္ ဘယ္လို စိစစ္သတ္မွတ္ လက္ခံမွာလဲ။

-ျမန္မာျပည္မွာ ေမြးဖြားေၾကာင္း အေထာက္အထားေတြ ထြက္ေျပးသြားတဲ့ သိန္းခ်ီတဲ့လူေတြမွာ လက္ဝယ္ရွိေနႏိုင္ၾကသလား။

-ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ေနာက္ဆံုးျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ ARSA အဖြဲ႔ တိုက္ခိုက္မႈေတြကို ‘အၾကမ္းဖက္မႈ’ လို႔ သတ္မွတ္တဲ့အတြက္ ျပန္ဝင္လာမယ့္ သူေတြကို လံုၿခံဳေရးအရ ဘယ္လို ခြဲျခားစိစစ္မလဲ။

-ကိုယ့္ဆႏၵနဲ႔ ကိုယ္ျပန္လာရမယ္ ဆိုတဲ့အေပၚ မြတ္စလင္ေတြကေရာ ဘယ္လိုတံု႔ျပန္ၾကမလဲ။

-ျမန္မာႏိုင္ငံက လက္မခံႏိုင္တဲ့ ‘႐ိုဟင္ဂ်ာ’ ဆိုတဲ့ အမည္သံုးစြဲခြင့္ကို ေတာင္းေနတဲ့ မြတ္စလင္ေတြ ရွိေနခ်ိန္ ႏိုင္ငံသားစိစစ္မႈ လုပ္ငန္းစဥ္မွာ ဘယ္ေလာက္ ခရီးေရာက္ႏိုင္မလဲ။

-အခု ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ ထြက္ေျပးသူေတြထဲမွာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိန္းမေတြ ေသာင္းခ်ီ ပါဝင္ေနတဲ့ကိစၥမွာ တကယ္လို႔ လုပ္ငန္းစဥ္အတြင္း ဒုကၡသည္စခန္းထဲမွာ ကေလးေတြ ေမြးခဲ့ရင္ အဲဒီကေလးေတြကိုေရာ ဘယ္လို သတ္မွတ္မလဲ။

-အိႏၵိယႏိုင္ငံက ျပန္ပို႔ခ်င္ေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အမည္ခံ မြတ္စလင္ေတြကို ၁၉၉၃ သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ ျပန္လက္ခံခိုင္းဖို႔ အိႏၵိယ မီဒီယာတခ်ိဳ႕က ေရးသားတိုက္တြန္းမႈေတြ အေပၚေရာ ဘယ္လို တံု႔ျပန္မလဲ။

-၁၉၉၀ ေက်ာ္တုန္းက အေျခအေနနဲ႔ မတူကြဲျပားေနတဲ့ လက္ရွိ ရခိုင္ျပည္နယ္ အက်ပ္အတည္းကို ၁၉၉၃ သေဘာတူညီခ်က္ စြဲကိုင္ၿပီး ဘယ္လို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုကာ ဘယ္လို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မလဲ။

-၁၉၉၃ သေဘာတူညီခ်က္ကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္က ဆက္လက္ သေဘာတူႏိုင္မလား၊ တျခားေတာင္းဆိုမႈေတြ ထပ္ရွိႏိုင္သလား။

-ၾကားဝင္ေဆာင္ရြက္ေပးဖြယ္ ရွိတဲ့ UNHCR ရဲ႕ အခန္းက႑ကိုေရာ ႏွစ္ဖက္အစိုးရေတြက အသိအမွတ္ျပဳ လက္ခံႏိုင္တဲ့ အေနအထား ျဖစ္လာႏိုင္ပါ့မလား။

-အၾကမ္းဖက္ဝါဒကို တိုက္ဖ်က္ေရး၊ အၾကမ္းဖက္သမားနဲ႔ အရပ္သား ခြဲျခားေရးနဲ႔ တပ္မေတာ္၊ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြက ပါဝင္ရမယ့္ အခန္းက႑ေတြကေရာ ဘယ္လို ျဖစ္လာမလဲ။

-ရခိုင္ျပည္နယ္ အက်ပ္အတည္းမွာ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာေတြရဲ႕ ပံုေဖာ္မႈေတြၾကားမွာ ၁၉၉၃ သေဘာတူညီခ်က္က ဘယ္အတိုင္းအတာအထိ ေက်ာ္လႊားႏိုင္မွာလဲ။

သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ မြတ္စလင္ ဒုကၡသည္ေတြအေရး၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ ျပန္လည္ တည္ၿငိမ္ ေအးခ်မ္းေရး၊ ႏိုင္ငံေတာ္ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ အၾကမ္းဖက္ဝါဒ၊ ႏိုင္ငံတကာဖိအားေတြၾကားမွာ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) အစိုးရအေနနဲ႔ ဆက္ၿပီး ရင္ဆိုင္ရမယ့္ စိန္ေခၚမႈေတြကို ဒီေမးခြန္းေတြက မီးေမာင္းထိုးျပေနပါတယ္။

သင္ကာ
(MCN မွာ ေဖာ္ျပၿပီး)

Advertisements

Leave a comment

Filed under MCN, Politics

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s