Myanmar Traditional Riddles

ျမန္မာ့႐ိုးရာ စကားထာမ်ား

(နာရီမႉးသီခ်င္းထုပၸတ္ရွာရင္း သြားေတြ႔လို႔ အင္တာနက္ေပၚက မလာတယ္။ ကူးသူေတြ မ်ားလြန္းလို႔ အစက ဘယ္ကလို႔ မသိဘူး။ စကားအင္မတန္ၾကြယ္တာ အတုယူသင့္တယ္။ ဒီေခတ္ျမန္မာစာေတြ ဆင္းရဲလြန္းလို႔။)

စကားထာ ဆိုသည္မွာ “တစ္ဖက္သား၏ ဉာဏ္ကို စမ္းလိုေသာေၾကာင့္ ကြယ္ဝွက္ေသာ အနက္အဓိပၸါယ္တို႔ျဖင့္ ဖန္တီးထားသည့္ အဆိုအမိန္႔၊ အဖြဲ႔အႏြဲ႔၊ အေမးပုစၦာ၊ ပေဟဠိ” (ျမန္မာအဘိဓာန္ အက်ဥ္းခ်ဳပ္)

စကားထာသည္ (စကားဓာရ) မွ (စကားဓာ)၊ (စကားထာ) ျဖစ္လာသည္ဟု ဆိုၾကသည္။ ဓာရသည္ ေဆာင္သည္ဟူေသာ အနက္ရွိသျဖင့္ ေဆာင္ထားအပ္ေသာ စကားဟူ၍ ျဖစ္နိုင္သည္။ တဖန္ ပါဠိဘာသာ ဌာပန သကၠတဘာသာ သၳာပန ျမန္မာဘာသာ ထားျခင္း အနက္ကို ေဆာင္ေပသည္။ မုန္႔ကို ဌာပနာသကဲ့သို႔ စကားကိုလည္း ဌာပနာသည္ဟု သံုးစြဲရာမွ စကားဌာပနာ၊ စကားထာ ျဖစ္လာေလမည္ ဟု စဉ္းစားၾကေသးသည္။ (ဦးေအးခ်ိဳ၏ ျမန္မာ့စကား)

စကားထာ ဆိုသည္ မိမိရည္ညွြန္းလိုေသာ အရာကို သြယ္ဝိုက္ကာ ဝွက္ထားေသာ စကားစုကို ေခၚဆိုသည္။

(အထက္ပါဖြင့္ဆိုခ်က္မ်ားကို ျမန္မာဝီကီမွ ယူသည္)

ေမး – ေန႔ခၽြတ္ ည၀တ္။
ေျဖ – တံခါး မင္းတုပ္။

ေမး – အစိမ္းေပၚ အျဖဴတင္၊ အဖန္လာမွ နီေရာင္ဆင္။
ေျဖ – ကြမ္းယာ။

ေမး – သူ႕ကိုရိုက္ေတာ့ ခ်ာခ်ာလည္၊ ၾကိဳးကိုဆြဲၿပီး ငိုရွာတယ္။
ေျဖ – ေၾကးစည္။

ေမး – ကန္ထဲမွာေရ၊ ေရထဲမွာေျမြ၊ ေျမြေခါင္းမွာေရႊ
ေျဖ – မီးခြက္။

ေမး – အညာကဆင္ျဖဴ၊ အေမႊးထူ။
ေျဖ – ၾကက္သြန္ျဖဴ။

ေမး – ဖူးခနဲေထာင္၊ ေဖာင္ခနဲလဲ၊ ရဲရဲနဲ႕ တြဲလြဲဆြဲ။
ေျဖ – ငွက္ေျပာဖူး။

ေမး – သူ႕အပင္ႏြဲ႕ေခ်ာင္း မတက္ေကာင္း၊ စားေကာင္းပါရဲ႕ ဖူးတံနဲ႕။
ေျဖ – ေျပာင္းဖူး။

ေမး – ပ၀ါျခံဳလံုပါေပ့၊ ဆံၿမိတ္ခ် လွပါေပ့၊ ေက်ာက္တန္းစီ ညီပါေပ့။
ေျဖ – ေျပာင္းဖူး။

ေမး – အသီးေပၚ အပင္ေပါက္၊ ေျခေထာက္တစ္ေခ်ာင္းေထာက္။
ေျဖ – နာနတ္သီး။

ေမး – ျခံဳၾကားထဲက မင္းကုသ၊ ေခါင္းေပါင္းစႏွင့္ထ။
ေျဖ – နာနတ္သီး။

ေမး – တစ္ႏွစ္တစ္ခါ ေပၚလို႕လာ၊ ရာဇာမင္းေလာင္း ထီးျဖဴေဆာင္း။
ေျဖ – မိႈ။

ေမး – ဆုပ္လွ်င္ စူး၊ နမ္းလွ်င္ မူး၊ စားလွ်င္ ရူး။
ေျဖ – ပဒိုင္းသီး။

ေမး – တို႕ႏြားတစ္ေကာင္ ဘို႕တစ္ေထာင္။
ေျဖ – ၾကက္ဟင္းခါးသီး။

ေမး – တို႕ႏြားတစ္ေကာင္ ဘို႕တစ္ေထာင္ ေျခရာလည္းေပ်ာက္ ေရလဲေနာက္။
ေျဖ – ၾကက္ဟင္းခါးသီး ႏွင့္ ဆန္ေဆးေရ
(ၾကက္ဟင္းခါးသီးခ်င္လွ်င္ ဆန္ေဆးေရႏွင့္ေဆးပါက အခါးသက္သာသည္ဟု ဆိုၾကသည္။)

ေမး – သူ႕ပင္စည္က ေျမြေပြးေျပာက္၊ သူ႕အသီးက ျပည္ေတာင္းေလာက္။
ေျဖ – သေဘၤာသီး။

ေမး – ႏြားမတစ္ရာ ေရဆင္းလာ၊ ေျခရာလည္းေပ်ာက္ ေရလည္းေနာက္။
ေျဖ – ဆန္ေဆးသည္။

ေမး – ဖတ္လတ္ ဖတ္လတ္ ၂ ဖတ္လတ္၊ တြဲလြဲ တြဲလြဲ ၂ တြဲလြဲ၊
ေဒါက္ေလာက္ ေဒါက္ေလာက္ ၄ ေဒါက္ေလာက္။
ေျဖ – ၂ ဖတ္လတ္ = နားရြက္ ၂ခု၊
၂တြဲလြဲ = ႏွာေမာင္းႏွင့္အၿမီး။
၄ ေဒါက္ေလာက္ = ေျခ ၄ ေခ်ာင္း။
ဆင္

ေမး – ေရမရွိ ျမစ္လယ္ေကာင္
ထင္းမရွိ ေတာင္သံုးေတာင္
ႏွမမရွိ ေျခာက္ေယာက္ေမာင္
ေျဖ – ေမတၱာတရား
အနိစၥေတာ၊ ဒုကၡေတာ၊ အနတၱေတာ
အာရံုေျခာက္ပါး။

ေမး – ပန္းေဇာ္တကို၊ ေန႕ညမဆို၊ ဆင္ေစလိုသည္၊ ဗဟိုရင့္က်ဴး၊ နာရီမွဴး။
ေျဖ – ၾကက္ဖ (ဗဟိုစည္ႏွင့္ နာရီပမာ အခ်ိန္မွန္မွန္ တြန္က်ဴးတတ္သည္။)

ေမး – ဆယ့္ေျခာက္ျပည္ေထာင္ ပိုင္စိုး၊ မင္းမ်ဳိးငဲ့ရာဇာ ေရွးကုသိုလ္ ကံမေကာင္းတာေၾကာင့္
ေခါင္း ေျခ လက္ မပါ။
ေျဖ – တင္းေတာင္း ( ၁၆ ျပည္ဆံ့)

ေမး – သဒၵါလည္း မတတ္၊ ပရမတ္လည္းမေက်
လူေရွ႕မွာလည္းေန၊ မွန္လွ်င္ မွန္ေစ၊ မမွန္လွ်င္ လွ်ာထုတ္ျပသည္။
ေျဖ – ခ်ိန္ခြင္

ေမး – ေျခရွစ္ေခ်ာင္း၊ ေခါင္းဘယ္ညာ၊ အၿမီး ခါးလယ္မွာ။
ေျဖ – ခ်ိန္ခြင္

ေမး – ေရလယ္ေကာင္ေသာင္ထ- န္း၊ နတ္သမီးေနတဲ့ကၽြန္း
ေျဖ – ေက်ာက္ပ်ဥ္

ေမး – ေခ်ာင္ငယ္ေကာက္ေက- က္၊ ေရလယ္ေနာက္ေနာက္။
ေျဖ – ေက်ာက္ပ်ဥ္။

ေမး – နတ္သမီးအိမ္တိုင္ ပိုးမေဖာက္ႏိုင္၊ ေဖာက္ျပန္ေသာ္လည္- တစ္ေပါက္တည္း။
ေျဖ – အပ္

ေမး – ငုပ္ခ်ည္ေပၚခ်ည္၊ သူ႕ဖင္ကို ၾကိဳးနဲ႕ခ်ည္။
ေျဖ – အပ္ ႏွင့္ ခ်ည္။

ေမး – နတ္သမီး တံေတြးေပါက္ ၾကက္ မေကာက္ႏိုင္။
ေျဖ – ေနေျပာက္

ေမး – ႏြားႏို႕ တစ္ပန္းကန္ တစ္ျပည္လံုးလွ်ံ။
ေျဖ – လ ႏွင့္ လေရာင္

ေမး – နတ္သမီးအိမ္တိုင္ သူခိုးမတက္ႏိုင္။
ေျဖ – ငွက္ေပ်ာပင္

ေမး – နတ္သမီးေသာက္ေရကန္ တံတိုင္း သံုးထပ္ရံ။
ေျဖ – အုန္းသီး။

ေမး – မဖြပ္ဘဲျဖဴ၊ မခပ္ဘဲ ျပည့္။
ေျဖ – အုန္းသီး

ေမး – မဖြပ္ဘဲျဖဴသည့္ နတ္ပုဆိုး၊ မခပ္ဘဲျပည့္သည့္ နတ္ေရအိုး။
ေျဖ – အုန္းသီး

ေမး – ဒိုက္ခုတ္ေတာ့ အုတ္ေပၚ၊ အုတ္ခုတ္ေတာ့ ေၾကြေပၚ၊
ေၾကြခုတ္ေတာ့ ေရေပၚ၊ ဘာသီးလဲေနာ္။
ေျဖ – အုန္းသီး

ေမး သြားေတာ့ ေခြေခြ၊ ေနေတာ့ စင္းစင္း။
ေျဖ – ေခါင္းခု။

ေမး – ေလးေထာင့္စပ္စပ္၊ သူ႕မ်က္ႏွာ ငါ့မွာကပ္။
ေျဖ – မွန္

ေမး – အပင္ ႏြဲ႕ေႏွာင္း၊ အသီးေဖာင္းေဖာင္ မစားေကာင္း။
ေျဖ – ဆံပင္ႏွင့္ သန္းဥ။

ေမး – ငါ့ႏြားနက္နက္ ခ်ဳံေပၚတက္၊ ခ်က္ခ်က္သံမွ် မၾကားရ
ေျဖ – ဆံပင္ႏွင့္သန္း

ေမး – သူ႕အပင္က တစ္ရံုၾကီး၊ သူ႕အသီးက တစ္လံုးတည္း။
ေျဖ – ဆံပင္ႏွင့္ ဆံထံုး

ေမး – ႏွစ္ေယာက္တစ္တြဲ၊ ေန႕မွာခြဲ၊ ညဘက္က်လွ်င္ ျပန္ေပါင္းခ်င္။
ေျဖ – တံခါးရြက္။

Advertisements

Leave a comment

Filed under Knowledge

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s