ထိုင္း-လာအိုနယ္စပ္ မုန္ ဒုကၡသည္အေရး

ခက္ထန္

မၾကာေသးမီက ထိုင္းေရတပ္ဟာ ျမန္မာနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က စက္ေလွနဲ႔ ခိုးဝင္လာသူေတြကို အင္ဂ်င္စက္ျဖဳတ္ျပီး ေလွကို ပင္လယ္တဲ့ ျပန္ေမွ်ာလိုက္တဲ့ မတရားသျဖင့္ ဆက္ဆံမႈေၾကာင့္ ကမာၻ႕မီဒီယာေတြ အာ႐ံုစိုက္စရာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလိုပဲ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေမးခြန္းထုတ္စရာ အျဖစ္အပ်က္မ်ိဳး ထိုင္းနဲ႔ လာအိုနယ္စပ္မွာ ထပ္မံျဖစ္ေနပါတယ္။ ထိုင္းနဲ႔ လာအိုနယ္ျခားမွာ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနထိုင္တဲ့ မုန္ (Hmong) လူမ်ိဳး ဒုကၡသည္ေတြ ကိစၥပါ။ ျမန္မာျပည္က ဒုကၡသည္ေတြရဲ့ အျဖစ္နဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ေလ့လာႏိုင္ဖို႔ တင္ျပလိုက္ပါတယ္။

ထိုင္းအာဏာပိုင္ေတြက အခု ၂၀၀၉ ဇြန္လမွာ မုန္လူမ်ိဳး ဒုကၡသည္ ငါးေထာင္ကို လာအိုကို ျပန္ပို႔ဖို႔ စီစဥ္ေနပါတယ္။ ဘန္ေကာက္အစိုးရနဲ႔ ဗီယန္က်င္းအစိုးရဟာ မုန္ဒုကၡသည္ေတြကို စစ္ေအးေခတ္ရဲ့ ေခတ္မရွိေတာ့တဲ့ အၾကြင္းအက်န္နဲ႔ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရာမွာ အဟန္႔အတားျဖစ္ေနတဲ့ လူမ်ိဳးစုေတြလို႔ ျမင္ေနပါတယ္။ မုန္လူမ်ိဳးစုေတြဟာ ၁၉၆၁ ကေန ၁၉၄၇ အတြင္း ကြန္ျမဴနစ္ ပတ္ထက္ လာအိုနဲ႔ ေျမာက္ဗီယက္နမ္ေတြကိုတိုက္ဖို႔ အေမရိကန္က ေလ့က်င့္ေပး၊ ေထာက္ပံ့ေပးထားတဲ့ ေျပာက္ၾကားတပ္သားမ်ား အျဖစ္ အသံုးခ်ခံခဲ့ရျပီး အခုမုန္လူမ်ိဳးစုေတြက အဲဒီတပ္ဖြဲ႔ရဲ့ လက္က်န္ အဆက္အႏြယ္ေတြလည္းပါပါတယ္။

ကြန္ျမဴနစ္ ပတ္ထက္ လာအိုေတြ အႏိုင္ရျပီး ၁၉၇၅ မွာ ကြန္ျမဴနစ္အစိုးရတက္ေတာ့ မုန္လူမ်ိဳးမ်ား အပါအဝင္ လာအို ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာဟာ ထိုင္းဘက္ကို ထြက္ေျပးခိုလွံဳရပါတယ္။ ေတာေတာင္ေတြမွာ အမွီျပဳျပီး ကြန္ျမဴနစ္အစိုးရကို ဆက္လက္တိုက္ခိုက္ၾကပါတယ္။

ဆယ္စုႏွစ္ေတြ အတြင္းမွာ မုန္ ေလးေထာင္ကေန ငါးေထာင္ေလာက္ ထိုင္းနယ္စပ္ ေတာထဲ ထြက္ေျပးၾကရပါတယ္။ ၂၀၀၇ တုန္းက ပက္ခ်ာဘြန္ခ႐ိုင္မွာ ရွိတဲ့ ေဟြးနမ္ေခါင္းမွာ မုန္ဒုကၡသည္ ရွစ္ေထာင္ ရွိပါတယ္။ ဇြန္ ၂၀၀၅ နဲ႔ ေမ ၂၀၀၇ ၾကားမွာ မုန္လူမ်ိဳး လက္နက္ကိုင္ ၂၀၀၀ ေလာက္နဲ႔ မိသားစုေတြဟာ ထိုင္းအစိုးရထံ လက္နက္ခ်ခဲ့ပါတယ္။ မုန္လူမ်ိဳး ၁၀၀၀ ေလာက္ကေတာ့ လာအိုနယ္စပ္မွာ လက္နက္ကိုင္ထားဆဲပါ။

ခုခ်ိန္မွာေတာ့ အေမရိကန္က ဒီျပသနာကို ရွင္းလင္းေစခ်င္တဲ့ သေဘာကို ျပလာတယ္။ မၾကာေသးခင္ႏွစ္ေတြတုန္းက အေမရိကန္က သူ႔စစ္သားေတြကို လမ္း တံတား ေက်ာင္းေတြ ေဆာက္ရာမွာ ကူဖို႔ လာအိုကို လႊတ္ေပးမယ္လို႔ ကမ္းလွမ္းေပမယ့္ လာအုိက ပယ္ခ်လိုက္ပါတယ္။ ၉/၁၁ စက္တင္ဘာ တိုက္ခိုက္မႈအျပီး အေမရိကန္ လူဝင္မႈဥပေဒမွာ လက္နက္ကိုင္စြဲသူေတြကို အေမရိကန္မွာ ခိုလွံဳခြင့္ မေပးဖို႔ တားျမစ္ထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဝါရွင္တန္အစိုးရက ေနာက္ဆံုးလက္က်န္ မုန္လက္နက္ကိုင္ေတြကို ျပန္ျပီး ေျပာင္းလဲ ဖြဲ႔စည္းေပးခ်င္ေနခဲ့တယ္။

အေမရိကန္က သေဘာထားေျပာင္းလဲလာေၾကာင္း ျပသျပီးတဲ့ေနာက္ အေမရိကန္ေရာက္ မုန္ေခါင္းေဆာင္ေတြကို လာအိုကတရားစြဲဆိုမယ္ဆိုတာေတြ အသံထြက္လာပါတယ္။ ထိုင္းအစိုးရသစ္ကလည္း လာအိုနဲ႔ ဆက္ဆံေရး ေကာင္းမြန္ေအာင္ ေျခလွမ္းစတဲ့အေနနဲ႔ ထိုင္းႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီးက လာအိုကို ခ်စ္ၾကည္ေရးခရီးသြားခဲ့ပါတယ္။ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ အဖီဆစ္က ဇန္ဇဝါရီထဲမွာ သြားဖို႔ရွိပါတယ္။

မုန္လူမ်ိဳးေတြကို လာအိုျပန္ပို႔ဖို႔ ထိုင္း လာအို ႏွစ္ႏိုင္ငံက ၂၀၀၇ ေမမွာ သေဘာတူခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီသေဘာတူညီခ်က္အရ ထိုင္းကို ေရာက္လာတဲ့ ခိုလွံဳခြင့္ေတာင္းသူ မုန္ေတြကို လာအိုသို႔ ခ်က္ခ်င္းျပန္ပို႔ ႏိုင္ပါတယ္။ ျပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီမွာ ထိုင္းႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီးက တစ္လကို မုန္လူမ်ိဳး ၂၀၀ ေလာက္ကို လာအိုဘက္ ျပန္ပို႔ခဲ့တယ္လို႔ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားပါတယ္။ ဒီႏွစ္ေတြအတြင္းမွာ မုန္ေတြကို လာအိုဘက္ အကုန္ျပန္ပို႔ဖို႔ ရည္ရြယ္ထားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

UNHCR အပါအဝင္ အေနာက္ႏိုင္ငံအစိုးရေတြနဲ႔ အေမရိကန္ကပါ ထိုင္းနဲ႔ လာအို အစိုးရေတြကို ေတာင္းဆိုထားတာကေတာ့ မုန္လူမ်ိဳးဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ခိုလွံဳခြင့္နဲ႔ ေနသူေတြကို ျပန္လည္ပို႔ေဆာင္ရာမွာ လြတ္လပ္စြာ ေစာင့္ၾကည့္ခြင့္ေပးဖို႔နဲ႔ ႏိုင္ငံတကာစံႏႈန္းေတြကို လိုက္နာဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ မဟုတ္ရင္ လာအိုျပန္ေရာက္ျပီး ဖမ္းဆီး ေထာင္ခ်ခံရတာေတြ ရွိလာမွာ စိုးရိမ္လို႔ပါ။ ဒါေပမယ့္ ထိုင္းက ကုလ၊ သံတမန္ေတြနဲ႔ ဂ်ာနယ္လစ္ေတြရဲ့ ေတာင္းဆိုမႈအတိုင္း ေစာင့္ၾကည့္ခြင့္ေပးဖို႔ ျငင္းဆန္ထားပါတယ္။ မုန္လူမ်ိဳး ၃၀၀ ျပန္ပို႔စဥ္ကပဲ ဟန္ျပသေဘာမ်ိဳး ေပးၾကည့္ပါတယ္။ ျပီးေတာ့ ထိုင္းစစ္တပ္က မုန္ေတြဟာ ျပန္ခ်င္လို႔ ျပန္ၾကတာ လို႔လည္း အဆက္မျပတ္ ေျပာေနပါတယ္။

ျပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္သစ္ကူးညမွာ စခန္းကို မီး႐ိႈ႕မယ္ဆိုလို႔ ထိုင္းရဲနဲ႔ စစ္သား ၃၀၀ ေလာက္က ေဟြးနမ္ေခါင္းကို ဝိုင္းခဲ့ၾကပါတယ္။ ဆႏၵျပပြဲျပီးတဲ့ေနာက္ တစ္ေန႔မွာ မုန္ဒုကၡသည္ ၈၃၇ ေယာက္ကို လာအိုဘက္ ျပန္ပို႔ပစ္လိုက္ပါတယ္။

လာအိုဘက္ကလည္း ျပန္ပို႔ခံရတဲ့ မုန္လူမ်ိဳးေတြကို လက္ခံရာမွာ ဘယ္လို ကိုင္တြယ္စီမံတယ္ဆိုတာ ႏိုင္ငံတကာကို ေစာင့္ၾကည့္ခြင့္ မေပးခဲ့ပါဘူး။ ျပည္ေတာ္ျပန္ မုန္လူမ်ိဳးေတြကို သူတို႔ ဘယ္လို သေဘာထားၾကီးေၾကာင္းသာ ႏိုင္ငံတကာကို ဝါဒျဖန္႔ေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သတင္းေတြၾကားရတာကေတာ့ အေမရိကန္ စီအိုင္ေအနဲ႔ ၁၉၆၀-၁၉၇၀ တုန္းက ပတ္သက္ခဲ့မႈေတြနဲ႔ မုန္လူမ်ိဳးေခါင္းေဆာင္ေတြကို တရားစြဲဆိုမွာမ်ိဳးနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ လာအိုျပန္ပို႔ခံရတဲ့ မုန္လူမ်ိဳးေတြကို လာအို လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြက ႏွိပ္စက္တာ၊ သတ္ျဖတ္တာ၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ က်ဴးလြန္တာေတြ လုပ္တယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး အစီခံစာေတြက ေဖာ္ျပလာၾကပါတယ္။

စီးပြားေရးဘက္က ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ထိုင္းနဲ႔လာအိုရဲ့ ဆက္ဆံေရးဟာ ၁၉၈၇-၈၈ နယ္စပ္စစ္ပြဲအျပီးမွာ တျဖည္းျဖည္းတိုးတက္လာတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ လာအိုဟာနဲ႔ ထိုင္းကို လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ေရာင္းခ်ျခင္းနဲ႔ စီးပြားေျဖာင့္ေနျပီး ထိုင္းဟာလည္း လာအိုမွာ အၾကီးဆံုး အိမ္နီးခ်င္း ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသူ ျဖစ္လာပါတယ္။ မုန္ဒုကၡသည္ေတြဟာ ႏွစ္ႏိုင္ငံစီးပြားေရးအတြက္ ဓားစာခံျဖစ္ရသူေတြပါ။ လာအိုက မုန္ဒုကၡသည္စခန္းေတြဟာ သူပုန္ေတြ ခိုေအာင္းတဲ့ေနရာလို႔ ဟိုအရင္က စြပ္စြဲလာခဲ့တာပါ။ ခုခ်ိန္မွာေတာ့ ႏွစ္ႏိုင္ငံလံုးက မုန္လူမ်ိဳးေတြကို စီးပြားေရးအရ ေရြ႕ေျပာင္းဝင္ေရာက္သူေတြလို႔ (ျမန္မာျပည္သားေတြကိုစြပ္စြဲသလိုပဲ) စြပ္စြဲလာပါတယ္။

လာအိုဟာ ၂၀၀၉ မွာ အာရံုစိုက္ခံေနရတဲ့ မုန္လူမ်ိဳးစုေတြရဲ့ အခန္းက႑ကို ဗီယန္က်င္းမွာ လက္ခံက်င္းပမယ့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ အားကစားပြဲ မတိုင္ခင္ ျပည္ဖံုးကားခ် ခ်င္ေနပါတယ္။ မုန္ ျပည္ေတာ္ျပန္ေတြအဖို႔ တစ္ပါတီစနစ္နဲ႔ သြားေနတဲ့ လာအိုမွာ အာမခံခ်က္ သိပ္မရွိဘူးလို႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြက ယူဆၾကပါတယ္။

တေလာက ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို ေလွ အင္ဂ်င္စက္ျဖဳတ္ျပီး ပင္လယ္ထဲ ျပန္ေမွ်ာတဲ့အတြက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ ေသဆံုးခဲ့ရလို႔ ထိုင္းရဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးမွာ အမည္းစက္ထင္မလို ထပ္ျဖစ္ေနပါတယ္။ ထိုင္း ဒုဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ကေတာ့ ထိုင္းအာဏာပိုင္ေတြက တရားမဝင္ ဝင္ေရာက္လာသူေတြအေပၚ အမ်ားၾကီး သက္ညွာခဲ့ပါတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ မုန္လူမ်ိဳး ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္ပို႔ရာမွာလည္း ဒါမ်ိဳးပဲ ထပ္ၾကားရဖို႔ ရွိပါတယ္။

ခက္ထန္

Ref: Asia Time

(မွတ္ခ်က္ – KTimes တြင္ ေဖာ္ျပျပီး။)

Advertisements

1 Comment

Filed under Anthropology, Ethnic Minority, Human Rights, Thailand

One response to “ထိုင္း-လာအိုနယ္စပ္ မုန္ ဒုကၡသည္အေရး

  1. Mike

    Just passing by.Btw, you website have great content!

    ______________________________
    Don’t pay for your electricity any longer…
    Instead, the power company will pay YOU!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s