Ph.D (ပါရဂူဘြဲ႔)

(ျမန္မာဝီကီပီဒီယားမွာ လိုေနတာအတြက္ ဝင္ေရးျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္းအရာပါ။ ဖတ္ရေအာင္ ဒီမွာလည္း တင္လိုက္ပါတယ္။ သင္ကာ)

Ph.D ဆိုသည္မွာ Doctor of Philosophy ကို အတိုေကာက္ ေခၚေဝၚျခင္းျဖစ္ျပီး ျမန္မာလို ပါရဂူဘြဲ႔ဟုလည္း ေခၚၾကသည္။ Ph.D ၏ မူလ လက္တင္စကားလံုးမွာ Philosophiae Doctor ျဖစ္ျပီး ပညာတစ္ရပ္တြင္ ဆရာတစ္ဆူ ပါရဂူေျမာက္တတ္ကြ်မ္းသူ ဟု ဆိုလိုသည္။ Ph.D ဘြဲ႔သည္ တကၠသိုလ္မ်ားက ခ်ီးျမွင့္ေသာ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ အဆင့္ျမင့္ဘြဲ႔ျဖစ္သည္။ (D.Phil. မွာမူ Doctor Philosophae ျဖစ္သည္။) အဂၤလိပ္စကားေျပာႏိုင္ငံအခ်ိဳ႕တြင္ Ph.D သည္ အျမင့္ဆံုးရယူႏိုင္ေသာ ဘြဲ႕ျဖစ္သည္။ Ph.D ဘြဲ႔သည္ တကၠသိုလ္ဆရာ သို႔မဟုတ္ သုေတသီ အျဖစ္ ရပ္တည္ရန္ လိုအပ္ေသာ ဘြဲ႔တစ္ခုျဖစ္သည္။ အစိုးရလုပ္ငန္းခြင္၊ အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား (NGO) ႏွင့္ ပုဂၢလိက လုပ္ငန္းခြင္မ်ားတြင္ လုပ္ကိုင္ၾကသည္လည္း ရွိပါသည္။

Ph.D ဘြဲ႕တစ္ခုရရန္ လိုအပ္ခ်က္မွာ ကမာၻေပၚတြင္ ေနရာေဒသအလိုက္ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိေသာ္လည္း ဘံုအားျဖင့္ တူညီသည့္အခ်က္မ်ားလည္း ရွိပါသည္။ ဥပမာ Ph.D ဘြဲ႔ယူမည့္သူသည္ ေသခ်ာစြာေလ့လာအားထုတ္၍ ေရးသားထားေသာ က်မ္း၊ ဘြဲ႔ယူစာတမ္း တင္သြင္းရမည္။ ပရိသတ္၌ တင္ျပခံႏိုင္ေသာ က်မ္းေကာင္းတစ္ဆူ ျဖစ္ရမည္။ မိမိေရးေသာက်မ္းအတြက္ စာေမးပြဲသဖြယ္စစ္ေမးေသာ ပါေမာကၡ၊ ပညာရွင္မ်ားေရွ႕ေမွာက္၌ ေျဖၾကားရွင္းလင္းရမည္။ ယင္းကို အဂၤလိပ္လို Defend ဟု ေခၚသည္။ Ph.D ဘြဲ႔တစ္ခုရရန္ ဘြဲ႔ယူက်မ္း မတင္မီအထိ သာမန္ကာလအားျဖင့္ ၂ ႏွစ္၊ ၃ ႏွစ္ ၾကာသည္။ ပညာရပ္၌ အေတြ႕အၾကံဳရွိျပီးသူတို႔အတြက္မူ ခြ်င္းခ်က္ရွိသည္။ ဥပမာ စာေတြ႔လုပ္ငန္း (Course Work) မ်ား ယူရန္မလိုျခင္း စသည္တို႔ျဖစ္သည္။

အေမရိကန္ ကေနဒါ၊ ဒိန္းမတ္တို႔သို႔ေသာ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ Ph.D ေက်ာင္းသားသည္ စာေတြ႔လုပ္ငန္းမ်ားယူရန္လိုေသာ္လည္း ယူေကရွိ အခ်ိဳ႕တကၠသိုလ္မ်ားတြင္ ရိုးရိုးဘြဲ႔အေျခခံေကာင္းပါက စာေတြ႕ယူရန္မလိုသည္လည္း ရွိသည္။ တစ္ေက်ာင္းတစ္ဂါထာဆိုသကဲ့သို႔ တကၠသိုလ္တစ္ခုတည္းရွိ ဌာနအသီးသီးပင္လွ်င္ Ph.D အတြက္ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ား မတူၾကေပ။

သမိုင္းေၾကာင္း

Ph.D ဘြဲ႔၏ သမိုင္းကို ျပန္ေကာက္ရလွ်င္ ၉ ရာစု ေျမထဲပင္လယ္ေခတ္ မဒရာဆက္စ္၌ ရိွခဲ့ဖူးေသာ ijazat attadris wa ‘l-ifttd (“license to teach and issue legal opinions”) တြင္ေတြ႕ရေပသည္။ အစၥလမ္ဥပေဒအရ အကန္႔အသတ္ရွိေသာ္ျငားလည္း Ph.D ႏွင့္ ဆင္ဆင္တူေပသည္။ ပါရဂူဘြဲ႔အျဖစ္ အလယ္ေခတ္တြင္ ဥေရာပ ရွိတကၠသိုလ္မ်ားက တိုးခ်ဲ႕လာခဲ့သည္။ အမ်ားအားျဖင့္ သီအိုလိုဂ်ီ၊ ေဆးပညာႏွင့္ ဥပေဒပညာမ်ားတြင္ျဖစ္သည္။ Ph.D ဘြဲ႔ကို ဂုဏ္ထူးေဆာင္ဘြဲ႕အျဖစ္ နာမည္ေက်ာ္ပညာရွင္မ်ားအား ေပးအပ္ေလ့ရွိခဲ့သည္။

ဝယ္လင္တန္၊ ဘတ္သ္မိတ္ကာ၊ ဟန္႔ဂ္၊ မက္ေကာလပ္ႏွင့္ ဆိက္စ္ (၂၀၀၅) တို႔၏ အဆိုအရ ပထမဆံုးေသာ Ph.D ဘြဲ႕ကို ၁၁၅၀ တြင္ ပါရီျမိဳ႕ ၌ စေပးသည္ဟု ဆိုသည္။ သို႔ေသာ္ ၁၉ ရာစုအေစာပိုင္းအထိ Ph.D ဟု မသံုးေသးေပ။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဂ်ာမနီရွိ တကၠသိုလ္မ်ားက အဆင့္အျမင့္ဆံုးဘြဲ႕အျဖစ္ Ph.D ဟု ယေန႔နားလည္ေသာ အဓိပၸာယ္ျဖင့္ စတင္သံုးစြဲခဲ့ၾကရာမွ တြင္က်ယ္လာသည္။ ၁၉ ရာစုတြင္ ဘာလင္ရွိ ဖရက္ဒရစ္ ဝယ္လ္ဟိမ္းတကၠသိုလ္က စတင္၍ Ph.D ကို တီထြင္၍ ေပးသည္။ ၁၉ ရာစုမတိုင္ခင္တြင္ အဆင့္ျမင့္ဒီဂရီမ်ားကို သီအိုလိုဂ်ီဆိုလွ်င္ (Th.D)၊ ဥပေဒဆိုလွ်င္ (J.D)၊ ေဆးပညာဆိုလွ်င္ (M.D) ဟု ေပးၾကေၾကာင္း ဝယ္လင္တန္ႏွင့္ သုေတသီတစ္စုတို႔က ရွင္းျပထားသည္။ ၁၈၆၁ တြင္ ေယးလ္တကၠသိုလ္က ဂ်ာမန္စနစ္အတိုင္း လိုက္လုပ္ခဲ့ျပီး သိပၸံႏွင့္ ဝိဇၹာဘြဲ႔မ်ားတြင္ သုေတသနလုပ္၍ က်မ္းတင္ျပီး ေအာင္ျမင္ေသာ ေက်ာင္းသားမ်ားကို Ph.D ဘြဲ႕ ေပးအပ္ခဲ့သည္။

Ph.D ဘြဲ႕သည္ ၁၉၀၀ တြင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု မွ ကေနဒါ အထိ ျပန္႔ႏွံ႔သြားျပီး ၁၉၁၇ တြင္ ယူေကကလည္း လက္ခံက်င့္သံုးသည္။ စိန္႔အင္ဒ႐ူးတကၠသိုလ္က သုေတသနအသားေပးဘြဲ႔မ်ားအတြက္ မူလရွိႏွင့္ျပီး D.Pil. ေနရာတြင္ Ph.D ျဖင့္ အစားထိုးသည္။ ေအာက္စဖို႔ဒ္တကၠသိုလ္တကၠသိုလ္ကမူ သုေတသနဘြဲ႔အတြက္ D.Pil. ကို ဆက္သံုးသည္။ ေႏွာင္းပိုင္းတကၠသိုလ္မ်ားျဖစ္ေသာ ဘက္ကင္ဟန္တကၠသိုလ္ (၁၉၇၆ တြင္တည္ေထာင္) ဆပ္ဆက္စ္တကၠသိုလ္ (၁၉၆၁ တြင္တည္ေထာင္) ႏွင့္ ေယာ့ခ္တကၠသိုလ္ (၁၉၆၃ တြင္တည္ေထာင္) တို႔က D.Pil. ဘြဲ႔ေပးစနစ္ကို က်င့္သံုးဆဲျဖစ္ျပီး နယူးဇီလန္ရွိတကၠသိုလ္မ်ားကလည္း D.Pil. ဘြဲ႔ေပးစနစ္ကို ဆက္လက္ လက္ခံသံုးစြဲၾကသည္။

သင္ကာ

Ref: http://www.wikipeida.org

Advertisements

Leave a comment

Filed under Article, Education

Comments are closed.