Blogger Ethics

(ရတနာခ်ိဳရဲ့ဘေလာ့ဂ္မွာ တင္ထားတဲ့ ဘေလာ္ဂါအတြက္ က်င့္၀တ္ (Blogger Ethic) ေတြပါ။ ဂ်ာနယ္လစ္တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးေက်ာ္ရင္ျမင့္က ေရးသားေပးတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ပို႔စ္ေအာက္ဆံုးမွာေတာ့ စုျပည့္စံုဆိုျပီး ထပ္ျဖည့္ထားတာေတြ႕ရပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ေဖာ္ျပခ်က္ေတြက သိပ္ျပင္းထန္ေကာင္း ျပင္းထန္ႏို္င္ပါတယ္။ အကုန္လံုးလိုက္နာဖို႔ လြယ္မယ္မထင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဘာမွ မရွိတာထက္စာရင္ စည္းေဘာင္ဆိုတာရွိထားေတာ့ ခ်ိန္ထိုးၾကည့္လို႔ ရႏိုင္ပါတယ္။ အခုတေလာ ပြက္ေလာရိုက္ေနတဲ့ စစ္ဖက္ကလူငယ္တစ္ယာက္ ေကာင္မေလးေတြပံုကို ၀က္ဘ္ေပၚတင္တာနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး သတင္းမုဆိုး ဘေလာ္ဂါတစ္ဦးက အရမ္းကာေရာေရးသားခဲ့ရာမွာ အေရးခံရသူနဲ႔ ေရးသူ ႏွစ္ဖက္စလံုးဘက္က အျမင္ကိုယ္ဆီနဲ႔ သေဘာထားကြဲလြဲမႈေတြေပၚေပါက္လာပါတယ္။ အေရးခံရသူရဲ့ ဂုဏ္သိကၡာကိစၥျဖစ္သလို၊ ေရးသူမွာလည္း စာဖတ္သူရဲ့ အယံုအၾကည္မဲ့မႈ ၾကံဳရဖို႔ရွိပါတယ္။ ဆင္ျခင္ၾကည့္ၾကဖို႔ပါပဲ။ mm thinker)

ဘေလာ္္ဂါ (Blogger) ေတြဟာသူတုိ႕စာဖတ္ပရိသတ္၊ သူတုိ႕ ေရးသားတဲ့ပုဂၢိဳလ္နဲ႕လူထုအတြက္ တိက်တဲ့က်င့္၀တ္စည္းမ်ဥ္းေတြ လုိက္နာဖို႕လုိပါတယ္။

ဆုိက္ဘာဂ်ာနယ္လစ္ေဒါ့နက္က ဘေလာ့ဂါေတြအတြက္ က်င့္၀တ္စည္းမ်ဥ္းတစ္ခု ဖန္တီးၿပီး ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္ဂ်ာနယ္လစ္က်င့္၀တ္မ်ားအဖြဲ႕အစည္းက ျဖည့္စြက္ေပးထားတယ္။ ဒါကို ယခုေဖာ္ျပ လုိက္ပါတယ္။
ေျဖာင့္မတ္ရိုးသားျခင္းဟာ ယံုၾကည္မႈရရွိဖို႕ အေျခခံအုတ္ျမစ္ပါပဲ။ သည္စည္းမ်ဥ္းေတြကို လုိက္နာက်င့္သံုးတဲ့ ဘေလာ္ဂါေတြဟာ က်င့္၀တ္နဲ႕ညီတဲ့ စာေပးေရးသားမႈသာမက မိမိအေပၚ ယံုၾကည္အားထားတဲ့ စာဖတ္သူေတြပါရရွိမွာျဖစ္ပါသည္။

“ရုိးသားၿပီးမွ်တပါေစ။”
ဘေလာ္ဂါေတြဟာ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ စုေဆာင္း၊ ေရးသားၿပီး တင္ျပရာတြင္ ေျဖာင့္မတ္မွ်တသင့္ပါတယ္။
ဘေလာ္ဂါေတြဟာ
-ခုိးမခ်သင့္ပါဘူး။
-ျဖစ္ႏုိင္ရင္သတင္းအရင္းအျမစ္ကို ေ၀ဖန္ပိုင္းျခားၿပီး သူတုိ႕နဲ႕ခ်ိတ္ဆက္ပါ။ သတင္းအရင္းအျမစ္က ယံုၾကည္ရတယ္ဆုိရင္ လူထုကိုႀကိဳက္သေလာက္ သတင္းေပးႏုိင္ပါတယ္။
-၀က္ဘ္ဘေလာ့ဂ္စာရင္း၊ ကိုးကားခ်က္၊ ေခါင္းစည္းသတင္း၊ ဓါတ္ပံုနဲ႕တျခားဟာေတြ မွားယြင္း ေဖာ္ျပမႈမရွိေအာင္ ဂရုစိုက္ပါ။ အဲဒါေတြကို ေပါ့ပ်က္ပ်က္မလုပ္သင့္သလို အေၾကာင္းအရာမရွိဘဲ အျဖစ္အပ်က္ကိုပဲ အသားေပးေဖာ္ျပတာမ်ိဳးလည္း မလုပ္သင့္ပါဘူး။
-အေျပာင္းအလဲ ဘာေတြျဖစ္သြားၿပီလဲဆုိတာ အတိအလင္းမေျပာဘဲ ဓါတ္ပံုအေၾကာင္းအရာေတြမွာ အမွတ္မွားေအာင္လုပ္တာမ်ိဳး မလုပ္ရပါဘူး။ နည္းပညာဆုိင္ရာ ရွင္းလင္းျပတ္သားမႈရွိေအာင္ ဓါတ္ပံုသံုးတာကိုပဲ လက္ခံသင့္ပါတယ္။ အညႊန္းစာနဲ႕ဓါတ္ပံုရွင္းလင္းခ်က္ေတြထည့္ေပးရပါမယ္။
– မေသခ်ာမွန္းသိတဲ့ သတင္းမ်ိဳးကို မေရးသားပါနဲ႕။ တကယ္လို႕ဒိြဟျဖစ္ေစတဲ့ သတင္းမ်ိဳး ျဖစ္ေနတယ္ဆုိရင္လည္း သည္သတင္းဟာ သံသယရွိဆဲ သတင္းျဖစ္ေၾကာင္း ရွင္းရွင္းလင္းလင္းေဖာ္ျပရပါမယ္။
-ေထာက္ခံတာ၊ ကန္႕ကြက္ရႈတ္ခ်တာနဲ႕အျဖစ္မွန္တို႕ရဲ႕ကြဲျပားမႈကို သိရပါမယ္။ ေထာက္ခံေရးသားမယ္ သို႕မဟုတ္ ကန္႕ကြက္မယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ တကယ့္အျဖစ္မွကို လႊဲေျပာင္းေရးသားမႈမျပဳရပါဘူး။
– ေၾကာ္ျငာေတြကို ေဖာ္ျပေပးရာမွာ အခ်က္အလက္မွန္ေဖာ္ျပတာနဲ႕ တစ္ဖက္ေစာင္းနင္း ရႈတ္ခ်ေဖာ္ျပ မႈႏွစ္ခုၾကားမွာ မသဲမကြဲေ၀၀ါးေအာင္ ေရးသားျခင္းမျပဳရဘူး။

“ထိခုိက္မႈအနည္းဆံုးျဖစ္ပါေစ။”
– က်င့္၀တ္နဲ႕ညီေအာင္ ေနထုိင္တဲ့ ဘေလာ့ဂါေတြဟာ သတင္းနဲ႕အေၾကာင္းအရာကို သတိနဲ႕ကိုင္တြယ္ရပါမယ္။
ဘေလာ္ဂါေတြဟာ
-၀က္ဘ္ဘေလာ့ဂ္မွာ ေဖာ္ျပခံရလုိ႕ အက်ိဳးယုတ္သြားႏုိင္တဲ့သူေတြအေပၚ စာနာေၾကာင္းေဖာ္ျပရပါမယ္။ ကေလးေတြနဲ႕ပတ္သက္ရင္ ကိုယ္မႀကံဳဖူးတဲ့ အေၾကာင္းအရာမ်ိဳးဆုိရင္ အထူးသတိထားရပါမယ္။
– ၀မ္းနည္းေၾကကြဲစရာအျဖစ္ကိုခံစားရသူေတြအေၾကာင္း ေရးရင္း၊ အင္တာဗ်ဴးရင္ သို႕မဟုတ္ သူတုိ႕ ဓါတ္ပံုေတြသံုးရင္ ဂရုစိုက္ပါ။
– သတင္းရွာေဖြေရးသားတာဟာ ထိခုိက္မႈနဲ႕စိတ္မသက္မသာျဖစ္ေစႏုိင္တယ္ဆုိတာ သေဘာေပါက္ပါ။ သတင္းရွာေဖြတာဟာ ေမာက္မာေထာင္လႊားဖို႕ လုိင္စင္ရတာမဟုတ္ပါဘူး။
– ပုဂၢလိက လူအမ်ားစုဟာ ျပည္သူ႕အမႈထမ္းနဲ႕ အျခားပုဂၢိဳလ္ေတြလို ပါ၀ါရွိဖို႕၊ ၾသဇာေညာင္းေစဖို႕၊ လူအမ်ားစိတ္၀င္စားခံခ်င္လုိ႕ ႀကိဳးပမ္းေနသူထက္ ပိုမိုသိုသိပ္စြာ ေနထုိင္ခြင့္ရွိတယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ကို သတိထားပါ။ လူတစ္ဦးခ်င္းစီမွာ ကိုယ္ပိုင္လြတ္လပ္ခြင့္ရွိပါတယ္။
– စိတ္သက္သာစရာေကာင္းတာကိုပဲ ေဖာ္ျပပါ။ ေၾကာက္မက္ဖြယ္ေတြ ေဖာ္ျပၿပီး လူစိတ္၀င္စားမႈရယူတာမ်ိဳး မလုပ္ရပါဘူး။ လူငယ္တရားခံေတြ၊ လိင္အဓမၼမႈမွာ ဓားစာခံျဖစ္ရသူေတြ၊ မႈခင္းသံသယရွိသူေတြ တရား၀င္အျပစ္ဒဏ္မက်ခံရေသးခင္ ေဖာ္ျပတာကို သတိထားရပါမယ္။

“တာ၀န္ယူတတ္ပါေစ။”
ဘေလာ္ဂါေတြဟာ
– အမွားရွိရင္၀န္ခံၿပီး အမွန္အတုိင္းျပဳျပင္ရပါမယ္။
– ၀က္ဘ္ဘေလာ့ဂ္တစ္ခုစီရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ကိုရွင္းျပၿပီး သည္အေၾကာင္းအရာအေပၚ လူထုစကားသံနဲ႕ ဘေလာ့ဂါအျမင္ကို ဖိတ္ေခၚရပါမယ္။
– စိတ္၀င္စားမႈ၊ ေပါင္းစည္းဆက္ႏႊယ္မႈ၊ လႈပ္ရွားမႈနဲ႕ ပုဂၢိဳလ္ေရးဆုိင္ရာေဆာင္ရြက္ဖို႕ အစီအစဥ္ေတြ အားလံုးကို အတိအလင္းေဖာ္ျပရပါမယ္။
– ေၾကာ္ျငာရွင္ေတြကို ဘက္မလုိက္ဘဲ အေၾကာင္းအရာေတြေပၚမွာ သူတုိ႕ဖိအားေပးတာကိုလည္း ရင္ဆုိင္ႏုိင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ျခြင္းခ်က္ကိစၥေတြရွိရင္လည္း စာဖတ္သူေတြကို အျပည့္အစံု ေဖာ္ျပရပါမယ္။
– တစ္ဖက္ဖက္ကို မ်က္ႏွာသာေပးတဲ့ သတင္းမ်ိဳးကိုဂရုစိုက္ရပါမယ္။ အဲသည္လုိသတင္းမ်ိဳးကို လက္ခံမိရင္လည္း မ်က္ႏွာသာေပးထားတဲ့အေၾကာင္း အတိအလင္းေဖာ္ျပပါ။
– တျခားဘေလာ့ဂါေတြရဲ႕က်င့္၀တ္မညီတဲ့ အျပဳအမူေတြကိုဖြင့္ဟေျပာဆုိပါ။
– သူတို႕လုိက္နာတဲ့စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းေတြကိုလည္း လက္ခံရပါမယ္။

ေက်ာ္ရင္ျမင့္၊ စုျပည့္စံု



Advertisements

Leave a comment

Filed under Blogging, Sharing

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s